--- source: PROENSO Sp. z o.o. canonical: https://www.proenso.pl/wiedza/en-iso-8100-windy-2027 language: pl-PL updated: 2026-10-06 --- Analiza PROENSO · Przepisy i normy 2026/2027 · Materiał stale aktualizowany # EN ISO 8100 i windy od 2027 roku — co naprawdę się zmienia? Stan prawny i normalizacyjny na dzień 6 października 2026 r. Materiał jest aktualizowany wraz z publikacją nowych aktów prawnych, decyzji Komisji Europejskiej, zmianą statusu norm EN ISO 8100 oraz publikacją nowych informacji właściwych organów i instytucji. Ostatnia aktualizacja: 06.10.2026 Pierwsza publikacja: 06.10.2026 Opracowanie: zespół inżynierski PROENSO 20 stycznia 2027 r. zaczyna być stosowane unijne rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230, które zastępuje dyrektywę maszynową 2006/42/WE. Dyrektywa dźwigowa 2014/33/UE pozostaje w mocy, ale od tej daty odsyła do nowych wymagań zasadniczych rozporządzenia, w tym dotyczących oprogramowania i odporności układów sterowania na nieuprawnioną ingerencję. ISO 8100 to międzynarodowa seria norm dźwigowych; jej dwie kluczowe części, EN ISO 8100-1:2026 i EN ISO 8100-2:2026, zostały opublikowane jako następcy EN 81-20 i EN 81-50. EN 81-20 nie znika: EN 81-20:2020 nadal jest cytowana w Dzienniku Urzędowym UE i daje domniemanie zgodności w zakresie objętych nią wymagań, a nowa norma na dzień 06.10.2026 cytowana jeszcze nie jest. Istniejących wind nie trzeba przebudowywać z powodu tych zmian: nowe wymagania dotyczą dźwigów wprowadzanych do obrotu, a eksploatacja urządzeń w Polsce podlega przepisom o dozorze technicznym, w których na dzień 06.10.2026 nie odnotowano zmian wynikających z tego przejścia. [KE] [EUR-Lex] [EUR-Lex] [ELI] Aktualny status (06.10.2026) - Rozporządzenie (UE) 2023/1230 — w mocy od 19.07.2023, stosowane od 20.01.2027 (art. 54, po sprostowaniu). Uchyla dyrektywę 2006/42/WE. [EUR-Lex] - Dyrektywa 2014/33/UE — obowiązuje bez zmiany zakresu; ostatnia zmiana: dyrektywa (UE) 2024/2749 (procedury nadzwyczajne). Brak wniosku o rewizję. [EUR-Lex] [EUR-Lex] - EN ISO 8100-1:2026 — opublikowana (ISO 27.03.2026, CEN 17.06.2026). Następca EN 81-20:2020. [ISO] [CEN] - EN ISO 8100-2:2026 — opublikowana (ISO 27.03.2026, CEN 17.06.2026). Następca EN 81-50:2020. [ISO] [CEN] - Cytowanie EN ISO 8100-1/-2:2026 w Dz.Urz. UE — brak. Komisja Europejska: „published but not yet cited”. Nie dają jeszcze domniemania zgodności. [KE] [EUR-Lex] - EN 81-20:2020 i EN 81-50:2020 — nadal cytowane w Dz.Urz. UE (decyzja (UE) 2021/76, tekst skonsolidowany 26.11.2025). Brak wyznaczonej daty ustania domniemania zgodności; po 20.01.2027 domniemanie obejmuje tylko wymagania pokryte przez normę. [EUR-Lex] [KE] - i UDT — w przeglądzie serwisu UDT nie znaleźliśmy odrębnego komunikatu o EN ISO 8100 ani zmian przepisów dozorowych wynikających ze zmian 2027; UDT publikuje materiały edukacyjne (biuletyn „Inspektor” 2/2025 i wydanie specjalne UTB 2026) i uczestniczy w pracach normalizacyjnych. [UDT] [UDT] - i PKN — publikacji PN-EN ISO 8100-1:2026 i PN-EN ISO 8100-2:2026 nie potwierdziliśmy (ograniczony dostęp do katalogu PKN, brak pozycji w wykazach opublikowanych PN); aktualne pozostają PN-EN 81-20:2020-08 i PN-EN 81-50:2020-08. [M.P.] ## Najważniejsze informacje w 60 sekund | Pytanie | Stan na 06.10.2026 | | --- | --- | | Co wydarzy się 20.01.2027? | Zaczyna być stosowane rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230; dyrektywa maszynowa 2006/42/WE zostaje uchylona. Dla dźwigów oznacza to, że odesłanie z załącznika I dyrektywy dźwigowej prowadzi odtąd do załącznika III rozporządzenia, z nowymi wymaganiami m.in. dla układów sterowania i oprogramowania. [EUR-Lex] [KE] | | Czy dyrektywa dźwigowa (Lifts Directive) znika? | Nie. Dyrektywa 2014/33/UE pozostaje w mocy i nadal jest podstawowym aktem dla dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów. Ewaluacja Komisji z 2025 r. uznała ją za adekwatną do celu. [EUR-Lex] [EUR-Lex] | | Czy ISO 8100-1 jest opublikowana? | Tak. ISO 8100-1:2026 i jej europejska wersja EN ISO 8100-1:2026 są opublikowane (ISO 27.03.2026, CEN 17.06.2026); analogicznie EN ISO 8100-2:2026. [ISO] [CEN] | | Czy jest już cytowana w Dz.Urz. UE (OJEU)? | Nie. Komisja Europejska określa EN ISO 8100-1:2026 jako „published but not yet cited”. Bez cytowania norma nie daje domniemania zgodności z dyrektywą dźwigową. [KE] [EUR-Lex] | | Czy EN 81-20 nadal ma znaczenie? | Tak. EN 81-20:2020 (z EN 81-50:2020) pozostaje normą zharmonizowaną cytowaną w Dz.Urz. UE i nadal daje domniemanie zgodności w zakresie objętych nią wymagań; nowych wymagań rozporządzenia maszynowego, których nie pokrywa, od 20.01.2027 nie obejmuje. Po cytowaniu EN ISO 8100 obie generacje będą przez pewien czas współistnieć. [EUR-Lex] [KE] | | Czy stare windy trzeba przebudować? | Nie. Zmiany dotyczą dźwigów nowo wprowadzanych do obrotu (deklarowanych jako zgodne). Eksploatacja, naprawy i modernizacje istniejących urządzeń w Polsce podlegają ustawie o dozorze technicznym i rozporządzeniu Dz.U. 2018 poz. 2176; z 20.01.2027 nie wynika obowiązek modernizacji. [EUR-Lex] [ELI] [UDT] | | Co jest największą zmianą techniczną? | W ocenie PROENSO: przesunięcie ciężaru z czystej mechaniki na układy programowalne: wymagania dla oprogramowania i układów sterowania, ochrona przed nieuprawnioną ingerencją (cyberbezpieczeństwo) oraz nowe odniesienia normatywne (m.in. ISO 8102-20). Szczegóły w sekcji o zmianach technicznych. [ELA] [TÜV SÜD] | ### Film PROENSO: „EN ISO 8100 i windy od 2027 roku” — w przygotowaniu Omówienie wideo tej analizy ukaże się na kanale YouTube PROENSO. Po publikacji w tym miejscu pojawi się odtwarzacz. Treść artykułu pozostaje materiałem źródłowym; film ma charakter omówienia. ## Co dokładnie zmienia się 20 stycznia 2027 roku? 20 stycznia 2027 r. zaczyna być stosowane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 w sprawie maszyn, nazywane potocznie rozporządzeniem maszynowym (ang. Machinery Regulation, MR). Z tym samym dniem uchylona zostaje dyrektywa maszynowa 2006/42/WE (art. 51 ust. 2 rozporządzenia). [EUR-Lex] Rozporządzenie weszło w życie już 19 lipca 2023 r., ale większość jego przepisów zaczyna obowiązywać dopiero po ponad trzyletnim okresie przygotowawczym (art. 54). Dwie rzeczy warto od razu uporządkować. Po pierwsze, rozporządzenie unijne, w odróżnieniu od dyrektywy, stosuje się bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich i nie wymaga transpozycji do prawa krajowego. Po drugie, data 20 stycznia 2027 r. wynika ze sprostowania opublikowanego w Dz.Urz. UE L 169 z 4 lipca 2023 r.; pierwotny tekst zawierał datę 14 stycznia 2027 r. W obiegu krążą jeszcze materiały z tą wcześniejszą datą. [EUR-Lex] ### Co rozporządzenie maszynowe zmienia w stosunku do dyrektywy maszynowej? Dla branży dźwigowej najistotniejsze są nowe lub zmienione zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa (załącznik III rozporządzenia), które wprost adresują współczesne, „cyfrowe” maszyny. Wśród nich są m.in. pkt 1.1.9 „Ochrona przed korupcją” (ochrona przed nieuprawnioną ingerencją w maszynę przez podłączane urządzenia i połączenia zdalne) oraz rozszerzony pkt 1.2.1 „Bezpieczeństwo i niezawodność układów sterowania”, który wymaga odporności układów sterowania także na „racjonalnie przewidywalne złośliwe próby ze strony osób trzecich” prowadzące do sytuacji niebezpiecznej. [EUR-Lex] Rozporządzenie zawiera też m.in. wymagania dotyczące oprogramowania związanego z bezpieczeństwem; które z nich mają znaczenie dla dźwigów, Komisja wskazała w nocie omówionej poniżej. Komisja Europejska w nocie przejściowej dla sektora dźwigowego wymienia konkretne punkty załącznika III, które są nowe lub zmienione w stosunku do dyrektywy maszynowej i które mają znaczenie dla dźwigów: 1.1.2 lit. e), 1.1.6 lit. b), f) i g), 1.1.9, wybrane akapity 1.2.1, 1.2.6, piąty akapit 1.3.7 oraz drugi akapit 1.6.2. [KE] Nie przepisujemy tutaj ich treści; zainteresowanych odsyłamy do tekstu aktu i noty Komisji. ### Czy rozporządzenie maszynowe „obejmuje windy”? To najczęściej mylona kwestia, więc odpowiadamy precyzyjnie. Dyrektywa dźwigowa pozostaje podstawowym aktem dla objętych nią dźwigów i elementów bezpieczeństwa; rozporządzenie maszynowe jej nie zastępuje. W tekście rozporządzenia nie ma ani wyłączenia tych dźwigów, ani przepisu zmieniającego dyrektywę dźwigową; sprawdziliśmy to w skonsolidowanej wersji aktu. [EUR-Lex] Związek powstaje inną drogą. Załącznik I do dyrektywy dźwigowej w pkt 1.1 stanowi, że gdy dane ryzyko występuje w dźwigu, a załącznik go nie reguluje, stosuje się zasadnicze wymagania załącznika I do dyrektywy maszynowej 2006/42/WE (a pkt 1.1.2 tego załącznika stosuje się zawsze). Od 20 stycznia 2027 r., na mocy art. 51 ust. 2 rozporządzenia 2023/1230, odesłania do uchylonej dyrektywy maszynowej czyta się jako odesłania do rozporządzenia maszynowego zgodnie z tabelą korelacji w załączniku XII. W efekcie od tej daty do dźwigów mają zastosowanie nowe i zmienione wymagania załącznika III rozporządzenia maszynowego, w zakresie ryzyk nieobjętych załącznikiem I dyrektywy dźwigowej. Tak wprost opisuje to Komisja Europejska na stronie sektorowej „Lifts” oraz w nocie przejściowej. [KE] [KE] Najkrócej Dyrektywa dźwigowa zostaje. Dyrektywa maszynowa znika. Odesłanie z dyrektywy dźwigowej do dyrektywy maszynowej zaczyna prowadzić do rozporządzenia maszynowego. Dlatego od 20.01.2027 r. nowy dźwig deklarowany jako zgodny z dyrektywą dźwigową musi spełniać także właściwe wymagania załącznika III rozporządzenia maszynowego. [KE] [EUR-Lex] ### Czy przepisy przejściowe rozporządzenia maszynowego dotyczą dźwigów? Art. 52 rozporządzenia pozwala nadal udostępniać na rynku produkty wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą maszynową przed 20 stycznia 2027 r. Komisja Europejska w nocie dla sektora dźwigowego stwierdza jednak, że ten okres przejściowy nie ma zastosowania do dźwigów i elementów bezpieczeństwa objętych dyrektywą dźwigową. Powód jest formalny: dźwig staje się wyrobem z oznakowaniem CE dopiero po zainstalowaniu, więc dźwig deklarowany jako zgodny 20 stycznia 2027 r. lub później może zostać tak zadeklarowany tylko, jeżeli spełnia właściwe wymagania załącznika III rozporządzenia maszynowego. [KE] Praktyczne konsekwencje dla projektów na przełomie lat omawiamy w sekcji o dźwigach projektowanych w 2026 i odbieranych w 2027. Dla porządku: rozporządzenie maszynowe obejmuje natomiast bezpośrednio te urządzenia dźwigowe, które dyrektywa dźwigowa wyłącza ze swojego zakresu, np. urządzenia podnoszące o prędkości nie większej niż 0,15 m/s, dźwigi budowlane, schody i chodniki ruchome (wyłączenia z art. 1 ust. 2 dyrektywy 2014/33/UE), a także urządzenia niemieszczące się w definicji dźwigu z tej dyrektywy, np. małe dźwigi towarowe bez wstępu osób; kwalifikacja konkretnego urządzenia wymaga sprawdzenia w obu aktach. [EUR-Lex] Dla tych urządzeń zmiana z 20 stycznia 2027 r. jest bezpośrednia i pełna. 20 stycznia 2027: dyrektywa maszynowa ustępuje miejsca rozporządzeniu maszynowemu ## Dyrektywa dźwigowa 2014/33/UE — czy nadal obowiązuje? Tak. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/33/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich dotyczących dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów pozostaje podstawowym unijnym aktem dla dźwigów osobowych i towarowo-osobowych zainstalowanych na stałe w budynkach oraz dla elementów bezpieczeństwa do dźwigów. [EUR-Lex] W Polsce jest wdrożona rozporządzeniem Ministra Rozwoju z 3 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów (Dz.U. 2016 poz. 811) wydanym na podstawie ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. [ISAP] Dyrektywa nie jest jednak dokumentem „zamrożonym”. Dyrektywą (UE) 2024/2749 z 9 października 2024 r. dodano do niej rozdział o procedurach nadzwyczajnych na wypadek sytuacji kryzysowej na rynku wewnętrznym (pakiet IMERA). Aktualny tekst skonsolidowany pochodzi z 30 maja 2026 r. Zmiana ta nie dotyczy codziennej oceny zgodności dźwigów. [EUR-Lex] W toku jest również horyzontalny wniosek Komisji COM(2025) 503 dotyczący cyfryzacji dokumentów zgodności (m.in. cyfrowa deklaracja zgodności i cyfrowe instrukcje) w kilkunastu aktach, w tym w dyrektywie dźwigowej; na dzień 6 października 2026 r. nie jest przyjęty. [EUR-Lex] ### Czy Komisja planuje zastąpić dyrektywę dźwigową? W 2025 r. Komisja przeprowadziła ewaluację dyrektywy dźwigowej. Jej wyniki opublikowano w dokumentach roboczych służb Komisji SWD(2026) 22 i SWD(2026) 23. Konkluzja: dyrektywa pozostaje adekwatna do celu (ang. fit for purpose). Komisja zapowiedziała pogłębione analizy czterech zagadnień: dostępności dźwigów dla osób z niepełnosprawnościami, dostępu do systemów operacyjnych dźwigów na potrzeby napraw, konserwacji i modernizacji, zakresu elementów bezpieczeństwa objętych CE oraz efektywności energetycznej. [EUR-Lex] Stan na 06.10.2026: brak wniosku legislacyjnego o rewizję lub zastąpienie dyrektywy dźwigowej. ### Rola dyrektywy w systemie: wymagania zasadnicze, moduły, domniemanie zgodności Dyrektywa określa wymagania zasadnicze (załącznik I), listę elementów bezpieczeństwa (załącznik III), procedury oceny zgodności z udziałem jednostek notyfikowanych (moduły) oraz obowiązki podmiotów gospodarczych: instalatora dźwigu, producenta elementów bezpieczeństwa, importera i dystrybutora. Art. 14 wprowadza mechanizm domniemania zgodności: dźwigi i elementy bezpieczeństwa zgodne z normami zharmonizowanymi, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE, uznaje się za zgodne z wymaganiami zasadniczymi objętymi tymi normami. Domniemanie obejmuje tylko zakres pokryty przez normę. [EUR-Lex] To właśnie przez ten artykuł normy EN 81-20 i EN 81-50, a w przyszłości EN ISO 8100-1 i EN ISO 8100-2, łączą się z prawem. Szczegóły procedur opisaliśmy w przewodniku Ocena zgodności dźwigu, CE i moduły. ## Gdzie w tym wszystkim znajduje się UDT? W polskich rozmowach o „nowych przepisach dla wind” Urząd Dozoru Technicznego pojawia się niemal zawsze, często w roli, której nie pełni. Żeby zrozumieć zmiany 2026/2027, trzeba rozdzielić cztery porządki, które w praktyce nakładają się na jedno urządzenie, ale mają różnych autorów, różną moc i różnych adresatów. Prawo UE Dyrektywa dźwigowa 2014/33/UE i rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230. Ustalają wymagania zasadnicze i procedury oceny zgodności dla dźwigów wprowadzanych do obrotu. Autor: Parlament Europejski i Rada. Wykonanie i wykazy norm: Komisja Europejska. [EUR-Lex] [EUR-Lex] Normy techniczne EN 81-20/50, EN ISO 8100-1/-2, ISO 8102-20. Opracowują je CEN/TC 10 i ISO/TC 178; krajową jednostką normalizacyjną, która wprowadza normy EN do zbioru Polskich Norm, jest PKN (komitet techniczny KT 131). Dobrowolne; domniemanie zgodności tylko po cytowaniu w Dz.Urz. UE. [EUR-Lex] [PKN] Polskie przepisy Rozporządzenie wdrażające dyrektywę dźwigową (Dz.U. 2016 poz. 811), ustawa o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (TJ Dz.U. 2025 poz. 568), ustawa o dozorze technicznym (TJ Dz.U. 2024 poz. 1194), rozporządzenie o warunkach technicznych dozoru dla UTB (Dz.U. 2018 poz. 2176). [ISAP] [ELI] Dozór techniczny (UDT) Organ, który na podstawie ustawy o dozorze technicznym bada konkretne urządzenia, wydaje decyzje zezwalające na eksploatację, uzgadnia naprawy i modernizacje oraz nadzoruje eksploatację. Odrębnie, jako UDT-CERT, jest też jednostką notyfikowaną nr 1433 dla dyrektywy dźwigowej. [UDT] PRAWO ≠ NORMA ≠ UDT — kto co ustala i kogo wiąże ### Czego UDT nie robi w kontekście zmian 2027 UDT nie stanowi norm (robią to CEN, ISO i PKN), nie decyduje o ich cytowaniu w Dz.Urz. UE (robi to Komisja Europejska) i nie wdraża rozporządzenia maszynowego (stosuje się ono bezpośrednio, bez aktu krajowego). Zdanie „UDT wprowadza ISO 8100 od 2027 r.” nie ma oparcia w żadnym akcie prawnym. W przeglądzie serwisu udt.gov.pl (aktualności, FAQ, baza wiedzy) na dzień 6 października 2026 r. nie znaleźliśmy odrębnego komunikatu ani wytycznych UDT poświęconych EN ISO 8100 lub „windom od 2027 r.”; poniżej opisujemy to, co UDT w tym temacie opublikowało. [UDT] ### Co UDT faktycznie robi i co już opublikowało UDT uczestniczy w pracach normalizacyjnych (eksperci UDT działają w CEN/TC 10 i w PKN KT 131) i edukuje rynek. W biuletynie „Inspektor” nr 2/2025 ukazał się artykuł Departamentu Techniki UDT o wymaganiach nowego rozporządzenia maszynowego dla urządzeń dźwigowych. Autor podkreśla, że producenci i inne podmioty muszą stosować rozporządzenie od 20 stycznia 2027 r., że ponad połowa wymagań zasadniczych dla dźwigów jest zdefiniowana w dyrektywie maszynowej, a odpowiednio w rozporządzeniu maszynowym, oraz że dobrowolne stosowanie rozporządzenia nie jest dozwolone przed datą rozpoczęcia jego stosowania. [UDT] W wydaniu specjalnym „Inspektora” poświęconym urządzeniom transportu bliskiego (kwiecień 2026) UDT omawia prace CEN/TC 10 nad projektami prEN ISO 8100-1 i prEN ISO 8100-2, podając m.in., że projekt normy nie ma zastosowania do dźwigów zainstalowanych przed datą jej publikacji. [UDT] Temat EN ISO 8100-1/-2 i certyfikacji programowalnych elektronicznych urządzeń bezpieczeństwa był też w programie Konferencji Dźwigowej UDT w marcu 2026 r. [UDT] Dla eksploatującego dźwig w Polsce najważniejsze jest to, że z samej daty 20 stycznia 2027 r. ani z publikacji nowych norm nie wynika zmiana podstawy prawnej dozoru technicznego. Badania odbiorcze, okresowe i doraźne, uzgadnianie modernizacji i napraw oraz decyzje administracyjne wynikają z ustawy o dozorze technicznym i rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176; na dzień 06.10.2026 nie potwierdziliśmy ich zmian związanych z rozporządzeniem maszynowym ani z normami ISO 8100 (ustawa była nowelizowana w 2026 r. w innym zakresie, zob. źródła). [ELI] Jak wygląda ta ścieżka w praktyce, opisujemy w przewodnikach Odbiór windy przez UDT, Badania okresowe UTB i UDT, jednostki notyfikowane i normy dźwigowe. Stan na 06.10.2026 — kwestia wymaga dalszej obserwacji Nie znaleźliśmy polskiego projektu ustawy ani rozporządzenia dostosowującego prawo krajowe do rozporządzenia maszynowego (np. uchylającego rozporządzenie w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn z 2008 r., Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1228, do którego odsyła m.in. rozporządzenie dźwigowe z 2016 r.). Rozporządzenie unijne będzie stosowane bezpośrednio niezależnie od tego (tak też informuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii), ale porządkowanie krajowych odesłań pozostaje otwarte. Będziemy to śledzić. [MRiT] ## EN 81-20 i EN 81-50 — stan obecny EN 81-20:2020 „Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów. Dźwigi przeznaczone do transportu osób i towarów. Część 20: Dźwigi osobowe i dźwigi towarowo-osobowe” oraz EN 81-50:2020 „Część 50: Zasady projektowania, obliczenia, badania i próby elementów dźwigowych” to para norm, która zastąpiła historyczne EN 81-1 i EN 81-2. Pierwsza opisuje wymagania dla dźwigu jako całości, druga zawiera zasady obliczeń i badań komponentów, na które pierwsza się powołuje. W Polsce są wprowadzone jako PN-EN 81-20:2020-08 i PN-EN 81-50:2020-08. [M.P.] Obie normy są normami zharmonizowanymi cytowanymi w Dz.Urz. UE od 27 stycznia 2021 r. (decyzja wykonawcza (UE) 2021/76) i figurują w aktualnym tekście skonsolidowanym wykazu. Nie wyznaczono daty ustania domniemania zgodności dla wydań z 2020 r.; w załączniku II decyzji jako wycofane figurują wydania z 2014 r. [EUR-Lex] Ich obecność na polskim wykazie norm zharmonizowanych potwierdza obwieszczenie Prezesa PKN z 15 lipca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 916, stan na 30 czerwca 2026 r.). [M.P.] ### Co się z nimi stanie? EN 81-20:2020 i EN 81-50:2020 pozostają podstawą projektowania i oceny zgodności dźwigów co najmniej do czasu cytowania EN ISO 8100-1/-2 w Dz.Urz. UE, a Komisja Europejska zapowiada, że w okresie przejściowym między generacjami norm nadal będą dawać domniemanie zgodności. [KE] Dwa zastrzeżenia są jednak istotne: - Nowe wymagania rozporządzenia maszynowego. EN 81-20:2020 powstała pod dyrektywę maszynową, więc nie obejmuje nowych lub zmienionych wymagań załącznika III rozporządzenia 2023/1230. Od 20.01.2027 r. zgodność z EN 81-20:2020 da domniemanie zgodności tylko w zakresie, który norma pokrywa; resztę instalator będzie musiał wykazać w ramach procedury oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej, np. sięgając do odpowiednich klauzul EN ISO 8100-1:2026 jako stanu techniki (takie klauzule wskazuje ELA). [ELA] - Wycofanie przez CEN. Po publikacji EN ISO 8100-1/-2 CEN wyznacza datę wycofania sprzecznych norm krajowych (ang. date of withdrawal, dow). [ELA] Według Europejskiego Stowarzyszenia Dźwigowego okres przejściowy wynosi 36 miesięcy od publikacji nowych norm; dokładnej daty wycofania nie potwierdziliśmy w pierwotnej bazie CEN, dlatego jej nie podajemy. Wycofanie normy ze zbioru CEN/PKN to proces normalizacyjny, niezależny od daty ustania domniemania zgodności, którą ustala Komisja Europejska. Dla istniejących dźwigów zaprojektowanych według EN 81-20 (a także według EN 81-1/-2) zmiana normy nie działa wstecz: nowa norma nie ma zastosowania do dźwigów zainstalowanych przed jej publikacją i nie tworzy obowiązku ich przebudowy. Nie zwalnia to oczywiście z obowiązków dotyczących aktualnego stanu technicznego urządzenia, które wynikają z przepisów o dozorze technicznym. [UDT] [ELI] Z serii EN 81 do serii EN ISO 8100: ta sama para norm, nowa numeracja i nowe treści ## EN ISO 8100-1:2026 Czym jest. ISO 8100-1:2026 „Lifts for the transport of persons and goods — Part 1: Safety rules for the construction and installation of passenger and goods passenger lifts” to drugie wydanie międzynarodowej normy bezpieczeństwa dźwigów, opublikowane przez ISO 27 marca 2026 r. (191 stron; w maju 2026 r. ukazała się wersja poprawiona). Zastępuje ISO 8100-1:2019, która technicznie odpowiadała EN 81-20:2014. Wydanie 2026 zostało opracowane wspólnie przez CEN/TC 10 i ISO/TC 178 i zostało następnie opublikowane także jako norma europejska EN ISO 8100-1:2026, dostępna w CEN od 17 czerwca 2026 r. [ISO] [CEN] W materiałach UDT z kwietnia 2026 r. projekt figurował pod polskim tytułem roboczym „Dźwigi do transportu osób i towarów. Część 1: Zasady bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów osobowych i dźwigów towarowo-osobowych”. [UDT] Zakres. Norma określa zasady bezpieczeństwa dla dźwigów zainstalowanych na stałe w budynkach i budowlach, przeznaczonych do transportu osób lub osób i towarów, z napędem ciernym, bębnowym (positive drive) i hydraulicznym, instalowanych wewnątrz lub w miejscach chronionych przed warunkami atmosferycznymi. Obejmuje także wyposażenie elektryczne, w tym oświetlenie i gniazda w szybie. Wyłącza zagadnienia sejsmiczne, dostępności, odporności na wandalizm, działania dźwigu w pożarze oraz ewakuacji osób z niepełnosprawnościami, które pozostają w odrębnych normach serii EN 81 (m.in. EN 81-70, EN 81-72, EN 81-73, EN 81-76). Nie ma zastosowania do dźwigów zainstalowanych przed datą jej publikacji. [ISO] Co zastępuje na poziomie normalizacyjnym. W CEN norma EN ISO 8100-1:2026 zastępuje EN 81-20:2020. Zgodnie z regułami CEN państwa członkowskie nadają jej status normy krajowej, a normy sprzeczne wycofują do wyznaczonej daty (dow). Europejskie Stowarzyszenie Dźwigowe podaje, że okres przejściowy wyniesie 36 miesięcy, po czym EN 81-20/50:2020 zostaną wycofane przez CEN; dokładnej daty nie potwierdziliśmy w pierwotnej bazie CEN, dlatego jej nie podajemy. [ELA] Norma została opracowana w ramach mandatów Komisji M/549 i M/599 i według ELA zawiera załącznik ZA wiążący jej wymagania z wymaganiami zasadniczymi dyrektywy dźwigowej oraz z nowymi wymaganiami rozporządzenia maszynowego. [ELA] [CEN] Status europejski i polski. Opublikowana przez CEN, niecytowana w Dz.Urz. UE na dzień 06.10.2026, więc bez domniemania zgodności (szczegóły w sekcji o statusie). Publikacji polskiego wdrożenia PN-EN ISO 8100-1:2026 nie potwierdziliśmy na 06.10.2026 (ograniczony dostęp do katalogu PKN); aktualna pozostaje PN-EN 81-20:2020-08 w wersji polskiej i angielskiej. [M.P.] Status w PKN sprawdzamy przy każdej aktualizacji materiału. ## EN ISO 8100-2:2026 Czym jest. ISO 8100-2:2026 „Lifts for the transport of persons and goods — Part 2: Design rules, calculations, verifications and tests of lift components” to norma towarzysząca części 1, opublikowana przez ISO tego samego dnia, 27 marca 2026 r. (110 stron), a przez CEN jako EN ISO 8100-2:2026 od 17 czerwca 2026 r. Zastępuje ISO 8100-2:2019, a w Europie EN 81-50:2020. [ISO] [CEN] Polski tytuł roboczy wg UDT: „Część 2: Zasady projektowania, obliczenia, weryfikowanie i próby elementów dźwigowych”. [UDT] Zakres. Część 2 zawiera zasady projektowania, obliczeń, weryfikacji i badań elementów, na które powołuje się część 1: zamków drzwi przystankowych, chwytaczy, ograniczników prędkości, zderzaków, obwodów bezpieczeństwa i obwodów o określonym poziomie nienaruszalności bezpieczeństwa (SIL), urządzeń ACOP i UCMP, zaworów bezpieczeństwa układów hydraulicznych, cięgien nośnych i wyrównawczych wraz z kryteriami ich odkładania, obliczeń prowadnic, siłowników i przewodów, oceny trakcji, prób wahadłowych oraz wykluczeń uszkodzeń elementów elektrycznych i elektronicznych. [ISO] Relacja z EN 81-50. Para EN ISO 8100-1 i EN ISO 8100-2 działa dokładnie tak, jak para EN 81-20 i EN 81-50: pierwsza mówi, co dźwig ma spełniać, druga, jak to policzyć i zbadać. Zmiana w tytule, z „examinations and tests” na „verifications and tests”, ma według ELA uzasadnienie: słowo „examination” kojarzyło się z badaniami i certyfikacją wykonywanymi przez strony trzecie, co uznano za mylące. Z normy usunięto też wzór certyfikatu badania typu, bo nie jest on wymaganiem technicznym dla wyrobu; procedury oceny zgodności wynikają z dyrektywy, nie z normy. Istotne nowości w części 2 to m.in. nowy rozdział o zasadach projektowania obwodów SIL (dawny załącznik o PESSRAL w EN 81-50), metody badań zmęczeniowych dla nowych rodzajów cięgien nośnych oraz zaostrzone i bardziej mierzalne kryteria badań zamków drzwi. [ELA] ## Czy EN ISO 8100 już obowiązuje? Krótka odpowiedź brzmi: norma EN ISO 8100-1:2026 jest opublikowana, ale na dzień 6 października 2026 r. nie jest cytowana w Dzienniku Urzędowym UE, więc nie daje jeszcze domniemania zgodności z dyrektywą dźwigową. Żadna norma, ani ta, ani EN 81-20, nie „obowiązuje” w sensie prawnym, bo normy są dokumentami dobrowolnymi. Żeby to zdanie było zrozumiałe, trzeba rozróżnić cztery pojęcia. Definicje poniżej opieramy na Blue Guide 2022 (pkt 2 i 4.1.2) oraz art. 14 dyrektywy 2014/33/UE. [EUR-Lex] [EUR-Lex] Norma opublikowana CEN (w Europie) lub ISO (globalnie) formalnie wydały dokument; krajowe komitety, w Polsce PKN, wprowadzają go do zbioru norm krajowych. Publikacja to akt normalizacyjny, nie prawny. Norma zharmonizowana Norma europejska opracowana na zlecenie (mandat) Komisji Europejskiej w celu wsparcia unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego, np. dyrektywy dźwigowej. Norma cytowana w Dz.Urz. UE Komisja decyzją wykonawczą publikuje odniesienie do normy w Dzienniku Urzędowym UE (ang. OJEU, Official Journal of the European Union). Dopiero od tego momentu norma wywołuje skutek prawny. Domniemanie zgodności Wyrób zgodny z normą cytowaną w Dz.Urz. UE jest uznawany za spełniający te wymagania zasadnicze, które norma obejmuje (art. 14 dyrektywy 2014/33/UE). Producent może wybrać inne rozwiązania, ale musi wtedy wykazać spełnienie wymagań w odpowiedniej procedurze oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej. [EUR-Lex] OPUBLIKOWANA NORMA ≠ NORMA CYTOWANA W Dz.Urz. UE ≠ AKT PRAWNY ### Jaki jest aktualny stan cytowania? Wykaz norm zharmonizowanych dla dyrektywy dźwigowej prowadzony jest decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2021/76 z 26 stycznia 2021 r., zmienianą kolejnymi decyzjami: (UE) 2021/1220, (UE) 2022/1199, (UE) 2023/1646 oraz (UE) 2025/2383 z 25 listopada 2025 r., która dodała normę EN 81-76:2025 dotyczącą ewakuacji osób z niepełnosprawnościami przy użyciu dźwigów. Aktualny tekst skonsolidowany pochodzi z 26 listopada 2025 r. Nie zawiera on norm EN ISO 8100-1:2026 ani EN ISO 8100-2:2026. Nie znaleźliśmy też żadnej późniejszej decyzji zmieniającej, poza sprostowaniem redakcyjnym z 5 marca 2026 r. [EUR-Lex] [KE] Komisja Europejska na stronie sektorowej „Lifts” pisze wprost o „cytowanej normie EN 81-20:2020 i opublikowanej (17 czerwca 2026 r.), lecz jeszcze niecytowanej normie EN ISO 8100-1:2026”. W nocie przejściowej dodaje, że niecytowana norma EN ISO może służyć jako nieformalna wskazówka (ang. informal orientation), a EN 81-20:2020 nadal daje domniemanie zgodności w okresie przejściowym między dwiema generacjami norm. [KE] [KE] ### Co się stanie, jeżeli EN ISO 8100-1 nie zostanie cytowana przed 20 stycznia 2027 r.? Komisja opisała w nocie dwa scenariusze. Jeżeli nowa norma zostanie cytowana przed tą datą, obie generacje norm będą przez pewien czas równolegle dawały domniemanie zgodności, przy czym dla nowych lub zmienionych wymagań rozporządzenia maszynowego domniemanie zapewni tylko norma, która je obejmuje. Jeżeli norma EN ISO nie zostanie cytowana na czas, Komisja zapowiedziała zmianę decyzji 2021/76 tak, by jasno wskazać, że obecna generacja norm nie pokrywa wszystkich nowych lub zmienionych wymagań zasadniczych. W takim przypadku instalator dźwigu będzie musiał wykazać zgodność z tymi wymaganiami w inny sposób, w ramach procedury oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej. [KE] Europejskie Stowarzyszenie Dźwigowe (ELA) w materiale informacyjnym z czerwca 2026 r. wskazuje konkretne klauzule EN ISO 8100-1:2026, które mogą posłużyć jako uzupełnienie EN 81-20:2020 w zakresie nowych wymagań. [ELA] Stan na 06.10.2026 — kwestia wymaga dalszej obserwacji Termin cytowania EN ISO 8100-1:2026 i EN ISO 8100-2:2026 w Dz.Urz. UE nie jest znany. ELA pisała o oczekiwaniu „w 2026 r.”, ale nie jest to deklaracja Komisji. [ELA] Sprawdzamy to przy każdej aktualizacji materiału i odnotowujemy w historii aktualizacji. ## EN 81-20 → EN ISO 8100: tabela różnic Poniższa tabela opisuje charakter zmian własnymi słowami, na podstawie publicznie dostępnych materiałów porównawczych Europejskiego Stowarzyszenia Dźwigowego (ELA) opracowanych wspólnie z CEN/TC 10/WG 1 oraz komunikatów jednostek notyfikowanych. Nie reprodukujemy treści norm: nie przytaczamy tabel, wymiarów ani brzmienia klauzul; podajemy wybrane informacje z publicznych materiałów porównawczych. Kto potrzebuje szczegółów, powinien sięgnąć do tekstu norm (CEN/ISO; w Polsce PKN po publikacji wdrożenia) i do tabel korelacji ELA. [ELA] [ELA] | Obszar | EN 81-20:2020 / EN 81-50:2020 | EN ISO 8100-1:2026 / EN ISO 8100-2:2026 | Charakter zmiany | | --- | --- | --- | --- | | Status prawny | Zharmonizowane, cytowane w Dz.Urz. UE od 27.01.2021 | Opublikowane (ISO 27.03.2026, CEN 17.06.2026), niecytowane w Dz.Urz. UE (stan 06.10.2026) | Formalna; zmieni się po decyzji KE [EUR-Lex] [KE] | | Podstawa prawna w zał. ZA | Dyrektywa 2014/33/UE z odesłaniem do dyrektywy maszynowej 2006/42/WE | Dyrektywa 2014/33/UE oraz nowe i zmienione wymagania rozporządzenia (UE) 2023/1230 (wg ELA) | Merytoryczna [ELA] [KE] | | Struktura dokumentu | Układ historyczny serii EN 81, lista znaczących zagrożeń, informacyjne załączniki o dokumentacji zgodności i badaniach okresowych | Układ wg dyrektyw ISO/IEC, wymagania dla budynku w osobnym załączniku normatywnym, załącznik o relacji z ISO 8100-20 (GESR), załącznik o trybach pracy; część dawnych załączników usunięta | Redakcyjna i porządkowa, ale zmienia numerację klauzul [ELA] | | Terminologia | PESSRAL, „badanie typu” (type examination) jako termin normy | „Obwód o określonym SIL” (SIL-rated circuit), „weryfikacja”; część dawnych terminów usunięta (wg ELA). Procedury prawne oceny zgodności z dyrektywy pozostają bez zmian | Terminologiczna (zob. elektronika) [ELA] | | Programowalne układy elektroniczne | Koncepcja PESSRAL dla układów z komputerem | Koncepcja obwodów SIL rozszerzona na układy elektryczne i elektroniczne bez komputera; wyższe wymagania dla rozwoju, obliczeń niezawodnościowych i modyfikacji na obiekcie; zdalna zmiana oprogramowania i parametrów obwodów SIL wykluczona | Merytoryczna, duża [ELA] | | Cyberbezpieczeństwo | Bez odrębnych wymagań cyberbezpieczeństwa (TÜV SÜD: „po raz pierwszy” uwzględnione w nowej edycji) | Dla urządzeń z łącznością zewnętrzną odesłanie do ISO 8102-20:2022; rejestrowanie zdarzeń bezpieczeństwa oprogramowania | Nowy obszar [ELA] [TÜV SÜD] | | Cięgna nośne | Liny stalowe jako rozwiązanie normatywne | Liny i pasy w otulinie elastomerowej (rdzeń stalowy lub z włókna węglowego) normatywne; kryteria odkładania, badania zmęczeniowe wg części 2; odesłanie do ISO 4344:2022 | Merytoryczna, duża [ELA] | | Hamulec maszyny | Wymagania klasyczne | Wyższe wymagania momentu, hamulce hydrauliczne, zmiany w sterowaniu hamulcem, monitorowanie zużycia lub momentu w określonych przypadkach, monitorowanie zwolnienia każdego zespołu | Merytoryczna [ELA] | | Chwytacze i ogranicznik prędkości | Wyzwalanie elektryczne chwytaczy nieuregulowane odrębnie (ELA: wymagania „dodano”) | Dodane wymagania dla wyzwalania elektrycznego (z wymaganiami niezawodnościowymi i samotestem); zmiany w ACOP/UCMP; zderzaki o skróconym skoku bez dotychczasowego limitu prędkości | Merytoryczna [ELA] | | Automatyczne uwalnianie (ARO) | Bez odrębnych wymagań (ELA: „nowe”) | Opcjonalne automatyczne uwalnianie pasażerów przy zaniku zasilania, bez obchodzenia elektrycznych urządzeń bezpieczeństwa (ELA opisuje wyjątek, gdy tę samą funkcję zapewnia dodatkowe urządzenie bezpieczeństwa); zrewidowane jazdy awaryjne | Nowy obszar [ELA] | | Drzwi | Drzwi przesuwne pionowo objęte tylko częściowo (wg ELA) | Ostrzejsze wymagania ochrony palców i szczelin, drzwi przesuwne pionowo w pełni objęte (dźwigi towarowo-osobowe), ochrona zamka przed celowym nadużyciem | Merytoryczna [ELA] | | Bezpieczeństwo personelu | Bez przestrzeni bezpieczeństwa w pozycji klęczącej; dostęp do podszybia bez wymagań dla platform roboczych (wg ELA) | Nowe wymagania dostępu do podszybia (platformy, drabiny), przestrzeń bezpieczeństwa klęcząca, blokada ruchu kabiny podczas prac, balustrady, punkty kotwiczenia | Merytoryczna [ELA] | | Badania na obiekcie | Procedury klasyczne, próba chwytaczy z poślizgiem lin | Zmienione procedury (m.in. bez poślizgu lin), dodane sprawdzenia ACOP/UCMP i wyważenia; usunięta „dokumentacja zgodności technicznej” | Merytoryczna i porządkowa [ELA] | | Dokumentacja | Instrukcje wg EN 81-20 z odesłaniem do EN 13015 | Instrukcje rozszerzone o obwody SIL, oprogramowanie i parametry, ARO, kryteria odkładania; porównanie parametrów z rekordem konfiguracji; identyfikacja oprogramowania istotnego dla bezpieczeństwa; odesłanie do EN 13015 usunięte | Merytoryczna [ELA] | | Wymiary szybu, kabiny, przestrzeni | — | Materiały ELA wskazują zmiany dotyczące szczelin, przestrzeni roboczych i dostępu do podszybia (przy UCMP: „bez zmian wymiarów”), ale nie rozstrzygają pełnego wpływu na geometrię szybu i kabiny | Do sprawdzenia w normie dla konkretnego projektu [ELA] | Wniosek (interpretacja PROENSO): to nie jest zmiana samej numeracji, ale materiały porównawcze nie opisują też rewolucji w konstrukcji dźwigu. Większość opisanych zmian dotyczy elektroniki, oprogramowania, cięgien nośnych, hamulców, drzwi i bezpieczeństwa personelu. Dla architekta i inwestora oznacza to, że wpływ na geometrię szybu i kabiny trzeba sprawdzić w tekście normy i z dostawcą dla konkretnego projektu; publiczne materiały tego nie rozstrzygają. ## Najważniejsze zmiany techniczne Poniżej omawiamy zmiany, które udało nam się potwierdzić w publicznych materiałach ELA/CEN/TC 10, jednostek notyfikowanych i w tekstach aktów prawnych. Każdy punkt odpowiada na trzy pytania: co się zmienia, dlaczego i kogo dotyczy. Tam, gdzie zmiana wynika z prawa (rozporządzenie maszynowe), piszemy „prawo wymaga”; tam, gdzie z normy, piszemy „norma przewiduje”. Nie przytaczamy tabel, wymiarów ani brzmienia klauzul norm. Fragmenty opisujące przyczyny zmian są interpretacją PROENSO, chyba że wskazano źródło. [ELA] [TÜV SÜD] [Liftinstituut] ### Software Co się zmienia. Prawo wymaga: rozporządzenie maszynowe w zał. III pkt 1.1.9 (ochrona przed korupcją) wymaga m.in. identyfikowalności oprogramowania istotnego dla bezpieczeństwa i dowodów nieuprawnionej ingerencji, a w pkt 1.2.1 (bezpieczeństwo i niezawodność układów sterowania) odporności układów na błędy, w tym błędy oprogramowania, prowadzące do sytuacji niebezpiecznych. [EUR-Lex] [KE] Norma przewiduje: według ELA EN ISO 8100-1:2026 wymaga identyfikacji oprogramowania istotnego dla funkcji bezpieczeństwa (w związku z pkt 1.1.9) oraz instrukcji opisujących oprogramowanie i parametry wraz z metodą porównania aktualnych ustawień z rekordem konfiguracji. [ELA] [ELA] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Coraz więcej funkcji bezpieczeństwa realizuje kod, a nie styk; bez identyfikacji wersji nie da się ocenić, czy dźwig po aktualizacji jest nadal tym samym urządzeniem, które oceniono. Kogo dotyczy. Producentów sterowników i instalatorów (dokumentacja), konserwatorów (procedury po zmianie parametrów), jednostek notyfikowanych (zakres oceny). ### Functional safety (bezpieczeństwo funkcjonalne) Co się zmienia. Norma przewiduje przejście od koncepcji PESSRAL do „obwodów o określonym poziomie nienaruszalności bezpieczeństwa” (SIL-rated circuits), obejmujących także układy elektryczne i elektroniczne bez komputera. Według ELA norma wprowadza obliczanie obu miar niezawodności (PFDavg i PFH), pojęcia okresu prób sprawdzających (proof-test interval) i czasu misji oraz derating komponentów, a jako normę odniesienia wskazuje IEC 61508-1. [ELA] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Ujednolicenie z ogólnym podejściem bezpieczeństwa funkcjonalnego i objęcie wymaganiami układów, które nie są komputerami. Kogo dotyczy. Producentów komponentów elektronicznych bezpieczeństwa, projektantów sterowań, laboratoria i jednostki notyfikowane. ### SIL Co się zmienia. SIL (Safety Integrity Level, poziom nienaruszalności bezpieczeństwa) staje się centralnym pojęciem dla elektronicznych funkcji bezpieczeństwa dźwigu; według ELA norma przewiduje m.in. opcję realizacji sterowania hamulcem jako obwodu SIL 3 oraz wymagania niezawodnościowe na poziomie SIL 3 dla elektrycznego wyzwalania chwytaczy. Zmiana oprogramowania lub parametrów obwodu SIL ma wymagać ręcznego działania na obiekcie i resetu, co według ELA uniemożliwia zdalną (off-site) aktualizację tych obwodów. [ELA] Dlaczego. ELA wiąże to z „zasadą wykonawczą” mandatu M/599: wymagania techniczne mają być mierzalne i weryfikowalne. [ELA] Kogo dotyczy. Producentów, instalatorów, serwis (procedury zdalne vs lokalne), zarządców zlecających modernizacje sterowania. ### PESSRAL Co się zmienia. Termin PESSRAL (programowalne układy elektroniczne w zastosowaniach związanych z bezpieczeństwem dźwigów) znika z EN ISO 8100-1/-2 na rzecz obwodów SIL; dawny załącznik EN 81-50 o PESSRAL stał się załącznikiem ISO 8100-2 o obwodach SIL, z osobnym rozdziałem o zasadach projektowania. Jednostki notyfikowane sygnalizują, że ważne certyfikaty oparte na EN 81-20/50 będą musiały zostać dostosowane do nowych wymagań i wydane ponownie; status konkretnego certyfikatu należy ustalić z jednostką, która go wydała. [TÜV SÜD] [Liftinstituut] Dlaczego. Spójność terminologiczna i objęcie szerszej klasy układów. Kogo dotyczy. Producentów elektroniki bezpieczeństwa i jednostki notyfikowane; dla eksploatujących zmiana jest niewidoczna. ### Cybersecurity Co się zmienia. Prawo (rozporządzenie maszynowe, zał. III, pkt 1.1.9 i 1.2.1) od 20.01.2027 r. wymaga ochrony przed nieuprawnioną ingerencją prowadzącą do zagrożenia. Norma przewiduje (wg ELA): dźwig i jego komponenty zdolne do łączności z urządzeniami zewnętrznymi mają spełniać wskazane rozdziały ISO 8102-20:2022, a zapisy zdarzeń związanych z bezpieczeństwem oprogramowania mają być przechowywane przez określony czas. [ELA] [ELA] Dlaczego. TÜV SÜD określa to jako pierwsze uwzględnienie cyfrowych ryzyk bezpieczeństwa w tej normie. [TÜV SÜD] Kogo dotyczy. Wszystkich: producentów, instalatorów, firmy monitoringu, serwis i zarządców. Pełne omówienie w sekcji o cyberbezpieczeństwie. ### ISO 8102-20 Co się zmienia. ISO 8102-20:2022 „Electrical requirements for lifts, escalators and moving walks — Part 20: Cybersecurity” (opublikowana 9 sierpnia 2022 r.) z normy „obok” systemu EN 81 staje się dokumentem przywołanym w EN ISO 8100-1:2026. Według opisu zakresu publikowanego przez ISO określa wymagania cyberbezpieczeństwa dla nowych dźwigów, schodów i chodników ruchomych zaprojektowanych według serii ISO 8100, w cyklu życia od rozwoju po wycofanie, z minimalnymi wymaganiami dla funkcji zasadniczych, bezpieczeństwa i alarmowych. Norma jest w rewizji (projekt ISO/DIS 8102-20); według ELA rewizja ma uwzględnić Cyber Resilience Act i ukazać się także jako norma europejska. [ISO] [ELA] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Potrzeba jednego, branżowego odniesienia dla cyberbezpieczeństwa zamiast ogólnych norm przemysłowych. Kogo dotyczy. Producentów sterowników i systemów łączności, instalatorów, dostawców monitoringu. Uwaga: ISO 8102-20 nie jest normą zharmonizowaną z żadną dyrektywą; jej stosowanie nie daje samo z siebie domniemania zgodności. ### Connected lifts (dźwigi połączone) Co się zmienia. W publicznych materiałach porównawczych nie ma odrębnego rozdziału o „usługach zdalnych”; składa się na nie kilka wymagań opisanych przez ELA: interfejsy łączności według ISO 8102-20, wykluczenie zdalnej zmiany oprogramowania i parametrów obwodów SIL, nadzór elektrycznego urządzenia bezpieczeństwa nad zdalnie sterowanym wyłącznikiem głównym oraz utrzymanie łączności dwukierunkowej z kabiny według EN 81-28 tam, gdzie stosuje się dyrektywę dźwigową. [ELA] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Rozdzielenie tego, co może działać zdalnie (odczyt, diagnostyka, alarm), od tego, co musi pozostać lokalne (ingerencja w funkcje bezpieczeństwa). Kogo dotyczy. Firm wdrażających monitoring i serwis zdalny; to podejście jest zbieżne z architekturą odczytu bez sterowania, którą stosujemy w PROENSO Hub. ### Automatic Rescue Operation (ARO) Co się zmienia. Norma przewiduje (wg ELA i Liftinstituut), jako opcję, automatyczne uwalnianie pasażerów w razie awarii lub zaniku zasilania: dźwig dojeżdża do przystanku. Według ELA funkcja nie może obchodzić żadnego elektrycznego urządzenia bezpieczeństwa, chyba że tę samą funkcję bezpieczeństwa zapewnia dodatkowe elektryczne urządzenie bezpieczeństwa; instrukcje mają opisywać ARO. Zrewidowano też wymagania dla jazd awaryjnych. [ELA] [Liftinstituut] [TÜV SÜD] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Ujęcie ARO w normie porządkuje wymagania bezpieczeństwa dla funkcji, którą rynek już stosuje. Kogo dotyczy. Producentów i instalatorów; dla inwestorów i zarządców to argument przy specyfikowaniu dźwigu w budynkach, gdzie uwięzienie pasażerów ma szczególne skutki (np. szpitale, obiekty o ograniczonym nadzorze). ### Suspension means (cięgna nośne) Co się zmienia. ELA określa zmiany w cięgnach nośnych jako „stosunkowo duże”. [ELA] Norma obejmuje liny stalowe o mniejszych średnicach niż dotąd, wprowadza nowe definicje (element nośny, resztkowa siła zrywająca), różnicuje współczynniki bezpieczeństwa i stosunek średnic według typu cięgna, wprowadza kryteria odkładania oparte na trwałości oraz badania zmęczeniowe według części 2 dla cięgien niestandardowych; dla lin standardowych według ISO 4344:2022 ELA wskazuje zachowanie dotychczasowej reguły stosunku średnic bez badań zmęczeniowych. Dlaczego (interpretacja PROENSO). Rynek od lat stosuje cięgna inne niż klasyczne liny stalowe; ujęcie ich w normie daje wspólne kryteria oceny. Kogo dotyczy. Producentów napędów i cięgien, instalatorów, konserwatorów (nowe kryteria odkładania), zarządców (koszty wymiany cięgien w cyklu życia). ### Coated suspension means / CFRP Co się zmienia. Liny i pasy w otulinie elastomerowej, z rdzeniem ze stali lub z włókna węglowego (CFRP, carbon fibre reinforced polymer), stają się rozwiązaniem normatywnym. Według ELA usunięto dla lin i pasów powlekanych dotychczasowe ograniczenia prędkości, określono wymagania materiałowe i konstrukcyjne oraz weryfikację zakończeń według części 2, a pasy zębate powlekane traktuje się jak zastosowania łańcuchowe. Jednocześnie urządzenia ACOP i UCMP działające na cięgna nośne nadal wymagają lin stalowych. [ELA] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Pasy i liny powlekane są stosowane w kompaktowych napędach, ale wymagają innych kryteriów oceny zużycia niż liny stalowe. Kogo dotyczy. Producentów napędów, instalatorów, konserwatorów (metody oceny stanu cięgien), projektantów (wpływ na dobór napędu w konkretnym projekcie ocenia dostawca). ### Hamulce Co się zmienia. Norma przewiduje wyższe wymagania dla momentu hamującego (hamowanie, zatrzymanie i utrzymanie kabiny przy jednym zespole hamulca wyłączonym, w określonych przypadkach obciążenia), dodaje hamulce uruchamiane hydraulicznie, istotnie zmienia zasady przerywania prądu hamulca, wprowadza monitorowanie zużycia lub momentu, gdy hamulec jest używany do hamowania w pracy normalnej, w ACOP, UCMP lub przy zderzakach o skróconym skoku, oraz monitorowanie zwolnienia każdego zespołu hamulcowego. Rozszerzono badania hamulców na zainstalowanym dźwigu. [ELA] [Liftinstituut] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Hamulec coraz częściej pełni funkcje, które dawniej realizowały inne elementy (np. UCMP), więc jego stan musi być nadzorowany na bieżąco. Kogo dotyczy. Producentów maszyn, instalatorów, konserwatorów (nowe punkty kontrolne), jednostek notyfikowanych. ### Chwytacze Co się zmienia. Norma przewiduje (wg ELA) wymagania dla wyzwalania chwytaczy środkami elektrycznymi, w tym dla ogranicznika prędkości z wyzwalaniem elektrycznym, z wymaganiami niezawodnościowymi dla części mechanicznych, okresowym samotestem i badaniem według części 2. Zmieniono procedurę próby chwytaczy kabiny na obiekcie (bez poślizgu lin) oraz próby chwytaczy przeciwwagi. według ELA ACOP ma działać także w jeździe rewizyjnej i awaryjnej, z wyjątkami, których ELA nie wylicza; wymagania UCMP doprecyzowano. [ELA] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Elektroniczne rozwiązania w tym obszarze są już obecne na rynku; norma daje im wspólne kryteria. Kogo dotyczy. Producentów elementów bezpieczeństwa, instalatorów, konserwatorów i jednostki wykonujące badania. ### Drzwi Co się zmienia. Ostrzejsze wymagania ochrony palców i rąk oraz mniejsze dopuszczalne szczeliny w miejscach dostępnych dla dzieci; drzwi przesuwne pionowo objęte w pełni (dopuszczone tylko w dźwigach towarowo-osobowych), z wymaganiami wytrzymałości i próbą wyważenia na obiekcie; zdefiniowana ochrona elementu ryglującego przed celowym nadużyciem; zaostrzone i bardziej mierzalne badania zamków w części 2 (wg ELA i TÜV SÜD). [ELA] [TÜV SÜD] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Drzwi to strefa bezpośredniego kontaktu pasażera z ruchomymi elementami, a ochrona przed zagrożeniami mechanicznymi należy do wymagań zasadniczych. Kogo dotyczy. Producentów drzwi i zamków, instalatorów, architektów (wybór typu drzwi w dźwigach towarowo-osobowych). ### Bezpieczeństwo personelu Co się zmienia. Nowy podrozdział o dostępie do podszybia (platformy robocze, drabiny, dostęp do platform), przełącznik jazdy rewizyjnej przy drzwiach do podszybia, inicjowanie alertu z podszybia i dachu kabiny tam, gdzie nie ma drzwi do podszybia, przestrzeń bezpieczeństwa w pozycji klęczącej jako dopuszczalna, zasady dla elementów elastycznych wchodzących w przestrzenie bezpieczeństwa, mniejsza wymagana wysokość przestrzeni roboczych, mechaniczne blokowanie ruchu kabiny podczas prac przy maszynie, balustrady i punkty kontroli zabezpieczenia przed upadkiem; zaostrzone szczeliny między szybem a progiem (wszystko wg ELA). [ELA] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Kompaktowe szyby bez maszynowni i z niskim podszybiem zmieniły warunki pracy konserwatorów. Kogo dotyczy. Instalatorów i konserwatorów, ale także architektów i projektantów szybów, bo część wymagań przekłada się na geometrię podszybia i otwory dostępowe. Praktyczny kontekst: Niskie podszybie, Niskie nadszybie, EN 81-21 w budynkach istniejących. ### Inspekcja Co się zmienia. Zmieniono tabele weryfikacji i badań przed oddaniem do użytku: dodano sprawdzenie samokontroli ACOP, środków aktywacji UCMP, zasilania awaryjnego i wyważenia przeciwwagi przed próbami trakcji, hamulca i chwytaczy; zrezygnowano z próby ściskania zderzaków; „oględziny” zastąpiono szerszym „sprawdzeniem”. Jazda rewizyjna może wykraczać poza normalne granice jazdy w określonych warunkach. Usunięto informacyjny załącznik EN 81-20 o badaniach okresowych (wg ELA). [ELA] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Dostosowanie prób do nowych funkcji (ARO, monitorowanie hamulca) i do zasady mierzalności. Kogo dotyczy. Instalatorów i jednostki notyfikowane przy kontroli końcowej. Ważne: badania okresowe eksploatowanych dźwigów w Polsce regulują przepisy o dozorze technicznym (Dz.U. 2018 poz. 2176), nie norma; na 06.10.2026 nie potwierdzono tu żadnych zmian związanych z omawianym przejściem. [ELI] ### Dokumentacja i identyfikacja konfiguracji Co się zmienia. Instrukcje mają obejmować obwody SIL, oprogramowanie i parametry, ARO, kryteria odkładania i wymiany, środki resetowania oraz procedury awaryjne; wymagana jest metoda porównania aktualnych ustawień parametrów z rekordem konfiguracji oraz procedura weryfikacji po zmianie; oprogramowanie istotne dla funkcji bezpieczeństwa ma być zidentyfikowane (co odpowiada wymaganiu rozporządzenia maszynowego o ochronie przed korupcją). Usunięto „dokumentację zgodności technicznej” z dawnego załącznika B EN 81-20 oraz wzór certyfikatu badania typu z części 2; rozszerzono plany instalacyjne (wg ELA i TÜV SÜD). [ELA] [TÜV SÜD] Dlaczego (interpretacja PROENSO). Dźwig po zmianie parametrów lub oprogramowania musi pozostać identyfikowalny jako to samo urządzenie; to warunek nadzoru nad bezpieczeństwem w całym cyklu życia. Kogo dotyczy. Instalatorów (komplet dokumentacji), konserwatorów (rejestr zmian), zarządców (komplet dokumentacji urządzenia) i firm monitoringu. Zbieżne z podejściem opisanym w artykule Dokumentacja UDT windy i z cyfrową historią urządzenia w PROENSO Hub. ## Dlaczego cyberbezpieczeństwo staje się elementem bezpieczeństwa windy? Przez dekady bezpieczeństwo dźwigu było zagadnieniem mechaniki i elektrotechniki: wytrzymałość lin i prowadnic, skuteczność hamulca i chwytaczy, zamki drzwi, obwód bezpieczeństwa oparty na stykach. Dzisiejszy dźwig to system cyber-fizyczny: sterownik z oprogramowaniem, falownik, programowalne układy elektroniczne realizujące funkcje bezpieczeństwa, łączność alarmowa przez sieć komórkową lub IP, zdalna diagnostyka, aktualizacje oprogramowania i integracje z systemami budynku. Każdy kanał komunikacji i każdy interfejs serwisowy to potencjalna droga, którą błąd lub celowe działanie może wpłynąć na zachowanie urządzenia. Wczoraj, dziś, jutro Winda dziś: mechanika + elektronika + software + łączność + cyberbezpieczeństwo ### Cztery dokumenty, cztery różne zakresy W dyskusjach o cyberbezpieczeństwie wind miesza się kilka dokumentów o zupełnie różnym charakterze. Rozdzielamy je, bo każdy odpowiada na inne pytanie. | Dokument | Charakter | Co reguluje w odniesieniu do dźwigu | Stan na 06.10.2026 | | --- | --- | --- | --- | | Rozporządzenie (UE) 2023/1230 (maszynowe) | Prawo UE, bezpieczeństwo produktu | Wymagania zasadnicze zał. III: ochrona przed korupcją (1.1.9) i bezpieczeństwo oraz niezawodność układów sterowania (1.2.1), w tym odporność na przewidywalne złośliwe działania osób trzecich, o ile prowadzą do sytuacji niebezpiecznej. Do dźwigów stosowane przez odesłanie z dyrektywy dźwigowej. [EUR-Lex] | Stosowane od 20.01.2027 | | Rozporządzenie (UE) 2024/2847 (Cyber Resilience Act, CRA) | Prawo UE, horyzontalne cyberbezpieczeństwo produktów z elementami cyfrowymi | Zasadnicze wymagania cyberbezpieczeństwa dla produktów z elementami cyfrowymi, obsługa podatności w okresie wsparcia, zgłaszanie incydentów. Maszyny i dźwigi nie są wyłączone z zakresu; motyw 53 mówi o jednoczesnej zgodności z CRA i rozporządzeniem maszynowym. [EUR-Lex] | Rozdział IV od 11.06.2026; zgłaszanie (art. 14) od 11.09.2026; pełne stosowanie od 11.12.2027 | | EN ISO 8100-1:2026 | Norma techniczna (dobrowolna) | Przepisy bezpieczeństwa dla budowy i instalowania dźwigów. Zawiera odniesienia uzupełniające względem EN 81-20:2020 w obszarach wskazanych przez ELA jako pokrywające nowe wymagania rozporządzenia maszynowego, w tym 1.1.9. [ELA] | Opublikowana, niecytowana w Dz.Urz. UE | | ISO 8102-20 | Norma techniczna (dobrowolna) | Wymagania cyberbezpieczeństwa dla nowych dźwigów, schodów i chodników ruchomych zaprojektowanych według serii ISO 8100, w całym cyklu życia (od rozwoju po wycofanie), z minimalnymi wymaganiami dla funkcji zasadniczych, bezpieczeństwa i alarmowych. Przywołana w EN ISO 8100-1:2026 dla urządzeń z łącznością zewnętrzną. [ISO] | Opublikowana 09.08.2022; w rewizji (ISO/DIS 8102-20). Nie jest normą zharmonizowaną. | Istotne rozróżnienie (interpretacja PROENSO na podstawie brzmienia obu aktów): wymagania zał. III rozporządzenia maszynowego są sformułowane przez pryzmat sytuacji niebezpiecznej, do której może prowadzić ingerencja lub korupcja. CRA formułuje wymagania cyberbezpieczeństwa produktu jako takiego, niezależnie od skutków fizycznych. [EUR-Lex] [EUR-Lex] Normy ISO 8100 i ISO 8102-20 dostarczają z kolei środków technicznych, którymi można wykazać spełnienie wymagań, ale same obowiązków nie tworzą. Stan na 06.10.2026 — brak ostatecznego rozstrzygnięcia CRA nie zawiera wyłączenia maszyn ani dźwigów. Przewiduje możliwość ograniczenia lub wyłączenia stosowania aktem delegowanym w sektorach o równoważnym poziomie ochrony (art. 2 ust. 5); w naszym przeglądzie na 06.10.2026 nie znaleźliśmy takiego aktu ani wytycznych Komisji odnoszących się wprost do dźwigów, co nie dowodzi, że nie powstaną. Zakres zastosowania CRA do konkretnego dźwigu lub komponentu z elementami cyfrowymi wymaga odrębnej analizy; nie formułujemy w tej sprawie kategorycznych tez. [EUR-Lex] ### Co to oznacza w praktyce dla eksploatowanych i nowych dźwigów? - Dla nowych dźwigów po 20.01.2027 instalator będzie musiał wykazać, że układ sterowania jest odporny na przewidywalne nieuprawnione ingerencje prowadzące do zagrożenia, a podłączenie innego urządzenia (np. modułu monitoringu) nie powoduje sytuacji niebezpiecznej. Praktycznie oznacza to m.in. kontrolę dostępu do interfejsów serwisowych i bezpieczne mechanizmy aktualizacji oprogramowania. - Dla istniejących dźwigów z 20.01.2027 r. nie wynika obowiązek doposażenia. Jeżeli jednak w ramach modernizacji wymieniany jest sterownik lub dodawana jest łączność, warto wymagać od dostawcy informacji o zabezpieczeniach i polityce aktualizacji, a przy zdalnym monitoringu stosować architekturę odczytu bez możliwości sterowania. Takie podejście stosujemy we własnych wdrożeniach; opisaliśmy je w artykule Zdalny monitoring windy w trybie read-only i na stronie PROENSO Hub. - Dla zarządców cyberbezpieczeństwo windy to także temat umowny: kto ma dostęp zdalny do sterownika, kto odpowiada za aktualizacje i jak dokumentowane są zmiany w konfiguracji. Wracamy do tego w sekcji o konsekwencjach dla zarządcy. ## Czy od 2027 roku trzeba modernizować wszystkie istniejące windy? Nie. Ani rozporządzenie maszynowe, ani dyrektywa dźwigowa, ani normy EN ISO 8100 nie nakładają obowiązku dostosowania eksploatowanych dźwigów do nowych wymagań. Unijne prawo produktowe dotyczy wyrobów wprowadzanych do obrotu i oddawanych do użytku; dźwig legalnie oddany do użytku w 2005, 2015 czy 2026 r. był oceniany według wymagań z tamtego momentu, a nowe wymagania nie działają wobec niego wstecz; nie zwalnia to z obowiązków dotyczących jego aktualnego stanu technicznego. [EUR-Lex] UDT w materiałach o pracach nad EN ISO 8100 również zaznacza, że projekt normy nie ma zastosowania do dźwigów zainstalowanych przed datą jej publikacji. [UDT] To, co dzieje się z istniejącym dźwigiem w eksploatacji, regulują w Polsce przede wszystkim przepisy o dozorze technicznym; prawo produktowe UE wraca do gry, gdy do urządzenia trafiają nowe elementy bezpieczeństwa lub gdy zmiany są tak głębokie, że powstaje nowe urządzenie. Dlatego trzeba precyzyjnie rozróżnić sześć pojęć. [ISAP] [ELI] | Pojęcie | Co oznacza i jaki reżim prawny ma zastosowanie | | --- | --- | | Istniejąca winda | Urządzenie oddane do użytku i objęte dozorem technicznym. Podlega badaniom okresowym (dźwigi osobowe: dozór pełny, badania co rok) i obowiązkom eksploatującego z ustawy o dozorze technicznym i rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176. Zmiana norm nie zmienia jej statusu. [ELI] | | Konserwacja | Wg art. 4 pkt 7 ustawy o dozorze technicznym: zespół czynności wykonywanych w celu utrzymania stanu zdatności użytkowej urządzenia, prowadzonych zgodnie z instrukcją eksploatacji, niebędących naprawą. Dla dźwigów osobowych rozporządzenie Dz.U. 2018 poz. 2176 przewiduje konserwację co 30 dni. Konserwacja nie jest naprawą ani modernizacją w rozumieniu ustawy. [ISAP] [ELI] | | Naprawa | Wg art. 4 pkt 6 ustawy: przywrócenie stanu zdatności użytkowej bez wprowadzania zmian w konstrukcji lub parametrach technicznych. Zakres i dokumentację naprawy uzgadnia się z organem właściwej jednostki dozoru technicznego, a prace wykonuje zakład uprawniony (§ 11 rozporządzenia; wg strony UDT: art. 17 ust. 1 i art. 9 ustawy). [ELI] [ISAP] [UDT] | | Modernizacja | Wg art. 4 pkt 5 ustawy: zespół czynności niebędących wytworzeniem nowego urządzenia, zmieniających jego cechy (konstrukcję lub materiały, parametry techniczne, automatykę zabezpieczającą) bez istotnych zmian charakterystyki lub przeznaczenia i bez wzrostu zagrożenia. Wymaga uzgodnienia zakresu i dokumentacji z organem właściwej jednostki dozoru technicznego przed rozpoczęciem prac (§ 11 ust. 1–2). Prace prawidłowo zakwalifikowane jako modernizacja w tym rozumieniu nie są wytworzeniem nowego urządzenia; kwalifikacja zakresu prac wymaga indywidualnej analizy. [ISAP] [ELI] [UDT] | | Istotna zmiana (ang. substantial modification) | Pojęcie zdefiniowane w rozporządzeniu maszynowym (definicje w art. 3) dla maszyn i produktów powiązanych, dotyczące zmian produktu po wprowadzeniu do obrotu, które mogą wpływać na jego zgodność; szczegółowe przesłanki i skutki określa tekst rozporządzenia. Pojęcie to dotyczy produktów objętych rozporządzeniem; dla dźwigów objętych dyrektywą dźwigową polski porządek prawny operuje kategoriami naprawy i modernizacji z ustawy o dozorze technicznym. Gdy zmiany idą tak daleko, że powstaje w istocie nowe urządzenie, w grę wchodzi pełna ocena zgodności; kwalifikacja takiego przypadku wymaga indywidualnej analizy prawnej i technicznej. [EUR-Lex] [ISAP] | | Nowe urządzenie | Dźwig wprowadzany do obrotu i oddawany do użytku po raz pierwszy, także w miejsce zdemontowanego starego. Podlega pełnej ocenie zgodności według dyrektywy 2014/33/UE, a od 20.01.2027 r. także właściwym wymaganiom załącznika III rozporządzenia maszynowego, a następnie badaniu odbiorczemu UDT. | ### Skąd więc bierze się presja na modernizacje? Z trzech źródeł, z których żadne nie jest „datą 2027”. Po pierwsze, ze stanu technicznego i resursu: po przekroczeniu resursu eksploatujący przeprowadza lub zleca ocenę stanu technicznego (§ 7 ust. 6 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176), po której składa wniosek o badanie doraźne eksploatacyjne (§ 17 ust. 2 pkt 4); [ELI] opisaliśmy to w artykułach Resurs UTB i Badanie po osiągnięciu resursu. Po drugie, z analizy ryzyka wykonywanej przez właściciela lub zarządcę, często w oparciu o normę EN 81-80 opisującą zasady poprawy bezpieczeństwa istniejących dźwigów. Po trzecie, z decyzji ekonomicznych: dostępności części, kosztów awarii, energochłonności i oczekiwań użytkowników. Jak podejść do takiej decyzji, piszemy w przewodnikach Kiedy modernizować, a kiedy wymieniać windę oraz Modernizacja windy a UDT. Jest jednak jeden pośredni skutek zmian 2027 dla modernizacji. Jeżeli w ramach modernizacji wymieniane są elementy bezpieczeństwa (np. chwytacze, ogranicznik prędkości, zamki drzwi, układy elektroniczne bezpieczeństwa), to ich producent wprowadza je do obrotu według aktualnych wymagań dyrektywy dźwigowej, a przy komponentach z elektroniką programowalną, od 20.01.2027 r., także według właściwych wymagań rozporządzenia maszynowego. Zarządca powinien uzyskać od wykonawcy komplet deklaracji zgodności UE dla tych elementów oraz dokumentację potrzebną do uzgodnienia zakresu prac z UDT. Szczegóły w artykule Modernizacja sterowania windy. ## Praktyczne konsekwencje dla uczestników rynku Te same zmiany znaczą co innego dla inwestora, architekta, producenta czy konserwatora. Poniżej rozpisujemy je rolami. Wszędzie obowiązuje zastrzeżenie: to orientacja i rekomendacje PROENSO, nie lista obowiązków prawnych; wymagania mające zastosowanie do konkretnego urządzenia i sposób wykazania zgodności ustala się w procedurze oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej, a w eksploatacji w trybie przepisów o dozorze technicznym. [KE] [ELI] ### Co oznacza zmiana dla inwestora? - Dla dźwigów z deklaracją zgodności UE od 20.01.2027 r. instalator musi spełnić także nowe wymagania rozporządzenia maszynowego; warto to wpisać do SIWZ/umowy i zapytać, jak zostanie wykazane. - Harmonogram: jeżeli odbiór przypada na przełom 2026/2027, uzgodnić z instalatorem scenariusz z sekcji o projektach, w tym możliwe przesunięcie certyfikacji. - Nie ma potrzeby „czekać na ISO 8100”: dźwig zgodny z EN 81-20:2020 nadal korzysta z domniemania zgodności w zakresie, który norma pokrywa. - Budżet cyklu życia: nowe rodzaje cięgien, monitorowanie hamulca i wymagania dokumentacyjne mogą zmienić koszty serwisu; pytać o to na etapie oferty. Zob. Ile kosztuje winda. ### Co oznacza dla architekta? - Podstawowe założenia szybu projektuje się nadal według EN 81-20:2020. Publiczne materiały porównawcze opisują w EN ISO 8100-1:2026 zmiany wymagań dostępu do podszybia, przestrzeni roboczych i szczelin, ale nie rozstrzygają pełnego wpływu na geometrię szybu i kabiny; przy każdym projekcie, a zwłaszcza przy niestandardowych szybach, sprawdzić to z dostawcą. [ELA] - W opisie technicznym i specyfikacji używać sformułowań odpornych na zmianę statusu norm. Przykład zapisu kontraktowego (wybór inwestora, nie wymóg prawa): „zgodność z wymaganiami zasadniczymi dyrektywy 2014/33/UE, a od 20.01.2027 także z właściwymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2023/1230, wykazana z wykorzystaniem norm zharmonizowanych cytowanych w Dz.Urz. UE lub w inny sposób uzgodniony z jednostką notyfikowaną”. - Przewidzieć miejsce i zasilanie dla łączności (alarm, monitoring) oraz dostęp serwisowy do szafy sterowej z kontrolą dostępu. - Narzędzia i wytyczne: PROENSO Architect, Normy i przepisy w projektowaniu wind, Wytyczne budowlane szybu. ### Co oznacza dla projektanta? - Branże elektryczna i teletechniczna: zasilanie awaryjne (w tym dla ARO, jeśli przewidziane), łączność dwukierunkowa według EN 81-28, trasy kablowe z uwzględnieniem klas reakcji na ogień, segmentacja sieci dla urządzeń dźwigowych. - Scenariusz pożarowy i sterowanie dźwigiem pozostają w domenie EN 81-73/81-72 i przepisów budowlanych; EN ISO 8100-1 tych zagadnień nie obejmuje. Zob. Scenariusz pożarowy a sterowanie windą. - W dokumentacji powykonawczej wymagać od dostawcy rekordu konfiguracji i identyfikacji oprogramowania istotnego dla bezpieczeństwa. ### Co oznacza dla producenta? - Producenci elementów bezpieczeństwa z elektroniką: od 20.01.2027 r. komponenty wprowadzane do obrotu muszą uwzględniać nowe wymagania rozporządzenia maszynowego w zakresie, w jakim mają zastosowanie; certyfikaty typu oparte na EN 81-20/50 będą dostosowywane przy przejściu na EN ISO 8100 (sygnały jednostek notyfikowanych). - Przejście z PESSRAL na obwody SIL oznacza nowe wymagania dla procesu rozwoju oprogramowania, obliczeń niezawodnościowych i dokumentacji. - Cięgna, hamulce, drzwi: nowe możliwości normatywne (pasy, CFRP, drzwi pionowe) i nowe wymagania badań według części 2. - Cyberbezpieczeństwo: ISO 8102-20 jako odniesienie w EN ISO 8100-1; równolegle obserwować CRA (stosowanie od 11.12.2027). ### Co oznacza dla instalatora dźwigu? - Instalator ponosi odpowiedzialność za zgodność całego dźwigu, w tym od 20.01.2027 r. za nowe wymagania rozporządzenia maszynowego; według noty KE kryterium jest moment, w którym zainstalowany dźwig jest deklarowany jako zgodny. [KE] - Do czasu cytowania EN ISO 8100-1 domniemanie daje EN 81-20:2020; luki wobec nowych wymagań trzeba zamknąć z jednostką notyfikowaną (np. przez odpowiednie klauzule EN ISO 8100-1 jako stan techniki). - Przygotować system jakości i dokumentację w stosowanym module oceny zgodności na nowe elementy: identyfikacja oprogramowania, rekord konfiguracji, instrukcje rozszerzone. - W Polsce po ocenie zgodności następuje badanie odbiorcze UDT na podstawie przepisów dozorowych; na 06.10.2026 nie potwierdzono ich zmian związanych z rozporządzeniem maszynowym. Zob. Ocena zgodności dźwigu, CE i moduły. ### Co oznacza dla jednostki notyfikowanej? - Komisja wskazuje, że certyfikaty potwierdzające zgodność z nowymi lub zmienionymi wymaganiami rozporządzenia maszynowego mogą być wydawane dopiero od 20.01.2027 r. [KE] - Jednostki notyfikowane dla dyrektywy dźwigowej oceniają także spełnienie wymagań zał. III rozporządzenia stosowanych przez odesłanie; w nocie przejściowej Komisja odpowiada przecząco na pytanie, czy mechanizm domniemania zgodności oparty na certyfikatach cyberbezpieczeństwa z art. 20 ust. 9 rozporządzenia ma zastosowanie do wyrobów objętych dyrektywą dźwigową. [KE] - Aktualizacja procedur oceny pod EN ISO 8100-1/-2 w miarę ich wdrażania; jednostki notyfikowane zapowiadają dostosowanie certyfikatów (TÜV SÜD, Liftinstituut). W Polsce jednostką notyfikowaną dla dyrektywy dźwigowej jest m.in. UDT-CERT (NB 1433). [TÜV SÜD] [Liftinstituut] [UDT] Zob. UDT i jednostki notyfikowane. ### Co oznacza dla konserwatora? - Dla eksploatowanych dźwigów z datą 20.01.2027 r. nie wiąże się żaden nowy obowiązek: konserwacja według instrukcji eksploatacji i rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176 (dźwigi osobowe co 30 dni), badania okresowe UDT co rok. [ELI] - Nowe dźwigi według EN ISO 8100-1 przyniosą nowe czynności: ocena stanu cięgien powlekanych według kryteriów producenta, kontrola monitorowania hamulca, procedury po zmianie parametrów (porównanie z rekordem konfiguracji), ręczne, lokalne aktualizacje obwodów SIL. - Dostęp zdalny do sterownika i jego dokumentowanie stają się elementem odpowiedzialności serwisu. Zob. Serwis wind PROENSO i Koszt konserwacji windy. ### Co oznacza dla zarządcy istniejącego budynku? - Brak obowiązku modernizacji z powodu zmian 2027. Obowiązki eksploatującego wynikają niezmiennie z przepisów dozorowych: konserwacja, badania okresowe, dokumentacja, resurs. [ELI] Zob. Obowiązki eksploatującego UTB. - Przy planowanej modernizacji sterowania: wymagać deklaracji zgodności UE dla elementów bezpieczeństwa, informacji o zabezpieczeniach dostępu zdalnego i polityce aktualizacji; jeżeli prace są naprawą lub modernizacją w rozumieniu ustawy, ich zakres i dokumentację uzgadnia się z UDT (§ 11 rozporządzenia). Samo dodanie monitoringu w trybie odczytu wymaga oceny, czy stanowi ingerencję w urządzenie. [ELI] - Ostrożnie wobec ofert „modernizacji wymaganej przez nowe przepisy 2027”: takiego wymogu nie ma. Decyzja powinna wynikać z oceny stanu technicznego i analizy ryzyka. Zob. Kiedy modernizować, a kiedy wymieniać oraz oferta dla zarządców. ## Co z dźwigiem projektowanym w 2026, a realizowanym w 2027 roku? To pytanie, które w 2026 r. słyszymy najczęściej od inwestorów i generalnych wykonawców. Odpowiedź nie wynika z intuicji ani z analogii do „zwykłych” maszyn, lecz z czterech pojęć prawa unijnego i z oficjalnej noty Komisji Europejskiej dla sektora dźwigowego. [KE] Wprowadzenie do obrotu Dla dźwigu: dostarczenie dźwigu do użytku na rynku UE w ramach działalności handlowej (art. 2 pkt 5 dyrektywy 2014/33/UE). Dla elementu bezpieczeństwa: pierwsze udostępnienie na rynku. Każdy egzemplarz wprowadza się do obrotu tylko raz. [EUR-Lex] [EUR-Lex] Oddanie do użytku Pojęcie zdefiniowane nie w dyrektywie dźwigowej, lecz w Blue Guide 2022 (pkt 2.6): moment pierwszego użycia w UE przez użytkownika końcowego zgodnie z przeznaczeniem. Blue Guide wskazuje dźwigi jako jedną z dziedzin, w których pojęcie to ma zastosowanie. [EUR-Lex] Instalator dźwigu Osoba fizyczna lub prawna, która bierze odpowiedzialność za projekt, wytworzenie, zainstalowanie i wprowadzenie dźwigu do obrotu (art. 2 pkt 6 dyrektywy). To instalator wystawia deklarację zgodności UE i nanosi CE. [EUR-Lex] Ocena zgodności Procedura (moduł) z udziałem jednostki notyfikowanej, przewidziana w dyrektywie dźwigowej, poprzedzająca wystawienie deklaracji zgodności UE i naniesienie CE. Rodzaj dokumentów i przebieg zależą od wybranego modułu; opisaliśmy je w osobnym przewodniku. [EUR-Lex] ### Dlaczego data podpisania umowy ani data projektu nie przesądza sprawy? Dźwig, inaczej niż maszyna seryjna, staje się wyrobem z oznakowaniem CE dopiero po zainstalowaniu w budynku. Komisja Europejska wyciąga z tego wniosek, że dźwig może zostać zadeklarowany jako zgodny z dyrektywą dźwigową 20 stycznia 2027 r. lub później tylko wtedy, gdy spełnia właściwe wymagania zasadnicze załącznika III rozporządzenia maszynowego, a okres przejściowy z art. 52 rozporządzenia nie ma zastosowania do dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów. [KE] Kryterium wskazanym przez Komisję dla tego przejścia jest więc moment, w którym konkretny dźwig jest deklarowany jako zgodny (deklaracja zgodności UE po zainstalowaniu), a nie data projektu budowlanego, umowy, zamówienia ani dostawy komponentów na budowę. Komisja dodaje w tej samej nocie, że certyfikaty jednostek notyfikowanych potwierdzające zgodność z nowymi lub zmienionymi wymaganiami rozporządzenia maszynowego mogą być wydawane dopiero od 20 stycznia 2027 r., a elementy bezpieczeństwa wprowadzone do obrotu przed tą datą muszą spełniać wymagania załącznika I do dyrektywy maszynowej. Oznacza to, że instalator może przygotować dokumentację z wyprzedzeniem, ale formalne zamknięcie oceny zgodności według nowych wymagań nastąpi po tej dacie. [KE] | Scenariusz | Co wynika z noty KE (stan na 06.10.2026) | | --- | --- | | Deklaracja zgodności UE do 19.01.2027 | Dźwig oceniany według dyrektywy dźwigowej z odesłaniem do dyrektywy maszynowej 2006/42/WE. Instalator może technicznie uwzględnić przyszłe wymagania, ale ocena i deklaracja zgodności opierają się na reżimie mającym wówczas zastosowanie; UDT przypomina, że dobrowolne stosowanie rozporządzenia przed datą rozpoczęcia jego stosowania nie jest dozwolone. [KE] [UDT] | | Projekt i umowa w 2026 r., deklaracja zgodności UE 20.01.2027 lub później | Dźwig musi spełniać właściwe nowe lub zmienione wymagania załącznika III rozporządzenia maszynowego (nota KE). Rekomendacja PROENSO: projekt dźwigu prowadzić od razu pod te wymagania, a w umowie przewidzieć ten scenariusz. [KE] | | Montaż rozpoczęty w 2026 r., zakończony w 2027 r. | Według noty KE znaczenie ma moment deklarowania zgodności zainstalowanego dźwigu, nie data rozpoczęcia montażu. Jeżeli deklaracja będzie wystawiana 20.01.2027 lub później, stosuje się nowe wymagania. [KE] | | Elementy bezpieczeństwa kupione w 2026 r., zamontowane w 2027 r. | Komisja stwierdza, że elementy bezpieczeństwa wprowadzone do obrotu przed 20.01.2027 muszą spełniać właściwe wymagania załącznika I dyrektywy maszynowej, a okres przejściowy z art. 52 nie stosuje się do elementów objętych dyrektywą dźwigową. Zgodność elementu i zgodność kompletnego dźwigu deklarowanego od 20.01.2027 trzeba ocenić odrębnie; nota nie daje uniwersalnej odpowiedzi dla zapasów komponentów. [KE] | Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny Powyższe scenariusze opisują logikę wynikającą z noty Komisji Europejskiej, która sama zastrzega, że jej wytyczne mają charakter ogólny i niewiążący. O sposobie wykazania zgodności w konkretnym projekcie decyduje instalator dźwigu w porozumieniu z jednostką notyfikowaną. Odbiór dźwigu przez UDT (decyzja zezwalająca na eksploatację) to odrębny etap, który następuje po zakończeniu oceny zgodności; opisaliśmy go w przewodniku Odbiór windy przez UDT. Co radzimy inwestorom i projektantom planującym odbiory na początku 2027 r.? Zapytać instalatora dźwigu już na etapie oferty, w jaki sposób zamierza wykazać zgodność z nowymi wymaganiami rozporządzenia maszynowego (np. odporność układu sterowania na nieuprawnioną ingerencję, bezpieczeństwo oprogramowania), czy jego jednostka notyfikowana jest na to przygotowana i jak wygląda plan na wypadek, gdyby EN ISO 8100-1:2026 nadal nie była cytowana w Dz.Urz. UE. W Strefie Architekta PROENSO i w przewodniku po zapytaniu ofertowym opisujemy, jak takie pytania ująć w dokumentacji przetargowej. ## 7 najczęstszych mitów o windach i zmianach 2027 Zebraliśmy twierdzenia, które najczęściej pojawiają się w rozmowach z inwestorami, zarządcami i wykonawcami. Każde zestawiamy ze stanem faktycznym i źródłem, w którym można to sprawdzić. Mit 1 „UDT wprowadza od stycznia nową normę.” Fakt UDT nie stanowi norm ani nie decyduje o ich cytowaniu. Normy EN ISO 8100 opracowały CEN i ISO; krajową jednostką normalizacyjną jest PKN (publikacji polskich wdrożeń tych norm nie potwierdzono na 06.10.2026), a skutek prawny nadaje im Komisja Europejska przez publikację odniesienia w Dz.Urz. UE. UDT wykonuje dozór techniczny nad urządzeniami na podstawie polskiej ustawy. Na dzień 06.10.2026 nie znaleźliśmy komunikatu UDT „wprowadzającego” ISO 8100; UDT publikuje materiały edukacyjne o pracach normalizacyjnych i o rozporządzeniu maszynowym. Źródło Ustawa o dozorze technicznym [ISAP]; art. 14 dyrektywy 2014/33/UE [EUR-Lex]; strona UDT [UDT]. Mit 2 „1 stycznia 2027 EN 81-20 przestaje istnieć.” Fakt Żadna data w styczniu 2027 r. nie wycofuje EN 81-20. Norma EN 81-20:2020 jest cytowana w Dz.Urz. UE bez wyznaczonej daty ustania domniemania zgodności. CEN przewiduje dla serii EN ISO 8100 okres przejściowy, po którym EN 81-20/50:2020 zostaną wycofane ze zbioru norm europejskich (według ELA okres ten wynosi 36 miesięcy; dokładnej daty nie potwierdziliśmy w bazie CEN). Jedyną datą styczniową jest 20 stycznia 2027 r., czyli początek stosowania rozporządzenia maszynowego, które z numeracją norm nie ma nic wspólnego. Źródło Decyzja (UE) 2021/76, tekst skonsolidowany [EUR-Lex]; nota KE [KE]; ELA (36 miesięcy) [ELA]; CEN [CEN]. Mit 3 „ISO 8100 jest już obowiązkowa.” Fakt Normy są dobrowolne; obowiązkowe są wymagania zasadnicze dyrektywy. EN ISO 8100-1:2026 na dzień 06.10.2026 nie jest nawet cytowana w Dz.Urz. UE, więc nie daje jeszcze domniemania zgodności. Można ją stosować dobrowolnie jako aktualny stan techniki, a Komisja Europejska dopuszcza jej użycie jako „nieformalnej wskazówki”. Źródło Blue Guide 2022, pkt 4.1.2 [EUR-Lex]; strona KE „Lifts” [KE]. Mit 4 „Norma techniczna to to samo co przepis prawa.” Fakt Przepis prawa (dyrektywa, rozporządzenie, ustawa) wiąże wszystkich adresatów. Norma jest dokumentem technicznym, który opisuje jeden ze sposobów spełnienia wymagań prawa. Zgodność z normą zharmonizowaną cytowaną w Dz.Urz. UE daje domniemanie zgodności w zakresie objętych nią wymagań, ale producent może wybrać inne rozwiązanie i wykazać spełnienie wymagań w procedurze oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej. Źródło Blue Guide 2022 [EUR-Lex]; PKN — normy zharmonizowane [PKN]. Mit 5 „Wszystkie stare windy trzeba będzie modernizować.” Fakt Ani rozporządzenie maszynowe, ani nowe normy nie nakładają obowiązku dostosowania eksploatowanych dźwigów. Prawo produktowe UE dotyczy wyrobów wprowadzanych do obrotu. Eksploatacja, naprawy i modernizacje w Polsce podlegają ustawie o dozorze technicznym i rozporządzeniu Dz.U. 2018 poz. 2176, a decyzje o modernizacji wynikają ze stanu technicznego, oceny ryzyka i decyzji eksploatującego, nie z kalendarza. Źródło Blue Guide 2022 (prawo produktowe dotyczy wprowadzania do obrotu) [EUR-Lex]; Dz.U. 2018 poz. 2176 [ELI]; UDT o zakresie projektu EN ISO 8100 (nie dotyczy dźwigów zainstalowanych wcześniej) [UDT]. Mit 6 „Cybersecurity nie ma nic wspólnego z bezpieczeństwem windy.” Fakt Rozporządzenie maszynowe wprost wymaga ochrony układów sterowania przed nieuprawnioną ingerencją i przed „racjonalnie przewidywalnymi złośliwymi próbami ze strony osób trzecich” prowadzącymi do sytuacji niebezpiecznej (zał. III, pkt 1.1.9 i 1.2.1). Od 20.01.2027 r. te wymagania stosują się także do dźwigów przez odesłanie z dyrektywy dźwigowej. Równolegle powstała norma ISO 8102-20 poświęcona cyberbezpieczeństwu dźwigów, schodów i chodników ruchomych. Źródło Rozporządzenie 2023/1230, zał. III [EUR-Lex]; nota KE [KE]; ISO 8102-20 [ISO]. Mit 7 „Zmienia się tylko numer normy.” Fakt Zmiana numeracji z EN 81 na EN ISO 8100 to tylko widoczna część. Nowa edycja wprowadza zmiany merytoryczne, które Europejskie Stowarzyszenie Dźwigowe opisało w osobnym dokumencie porównawczym; ELA wskazuje też w nowej normie klauzule pokrywające nowe wymagania rozporządzenia maszynowego. Jednocześnie część zmian to rzeczywiście porządkowanie i ujednolicenie z systemem ISO. Które zmiany są merytoryczne, opisujemy w sekcji o zmianach technicznych. Źródło ELA — „Introduction of (EN) ISO 8100-1/2:2026 — Main Differences” [ELA]; ELA — nota o wpływie MR na EN 81-20 [ELA]. ## Najczęściej zadawane pytania (FAQ) ### Co zmienia się w przepisach dotyczących wind w 2027 roku? Od 20 stycznia 2027 r. stosuje się rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230, które uchyla dyrektywę maszynową 2006/42/WE. Dyrektywa dźwigowa 2014/33/UE pozostaje w mocy, ale jej załącznik I odsyła w zakresie ryzyk nieobjętych dyrektywą do wymagań maszynowych, a te od 2027 r. oznaczają załącznik III rozporządzenia. Nowe dźwigi deklarowane od tej daty muszą więc spełniać także nowe wymagania m.in. dla układów sterowania, oprogramowania i ochrony przed nieuprawnioną ingerencją. W polskich przepisach dozorowych dla eksploatowanych urządzeń nie odnotowano na 06.10.2026 zmian wynikających z tego przejścia. [EUR-Lex] [EUR-Lex] [KE] [ELI] ### Kiedy zacznie obowiązywać ISO 8100? Norma nigdy nie „obowiązuje” jak przepis prawa. ISO 8100-1:2026 i ISO 8100-2:2026 są opublikowane od 27 marca 2026 r., a ich europejskie wersje EN ISO 8100-1/-2:2026 od 17 czerwca 2026 r. Skutek prawny, czyli domniemanie zgodności z dyrektywą dźwigową, uzyskają po opublikowaniu odniesienia w Dzienniku Urzędowym UE przez Komisję Europejską. Na dzień 06.10.2026 to nie nastąpiło i termin nie jest znany. [ISO] [CEN] [KE] ### Czy EN ISO 8100 zastępuje EN 81-20? Na poziomie normalizacyjnym tak: EN ISO 8100-1:2026 jest następcą EN 81-20:2020, a EN ISO 8100-2:2026 następcą EN 81-50:2020, i po okresie przejściowym CEN wycofa starsze normy. Na poziomie prawnym zastąpienie nastąpi dopiero, gdy Komisja Europejska zacytuje nowe normy w Dz.Urz. UE, a następnie wyznaczy datę ustania domniemania zgodności dla EN 81-20/50:2020. Żadna z tych dat nie jest jeszcze wyznaczona. [CEN] [ELA] [EUR-Lex] ### Czy EN 81-20 przestaje obowiązywać? Nie. EN 81-20:2020 jest nadal normą zharmonizowaną cytowaną w Dz.Urz. UE (decyzja wykonawcza (UE) 2021/76, tekst skonsolidowany z 26.11.2025) i w polskim wykazie norm zharmonizowanych (M.P. 2026 poz. 916). Nie ma wyznaczonej daty ustania domniemania zgodności. Komisja Europejska potwierdza, że EN 81-20:2020 nadal daje domniemanie zgodności w okresie przejściowym między generacjami norm, w zakresie objętych nią wymagań. [EUR-Lex] [M.P.] [KE] ### Czy ISO 8100 jest obowiązkowa? Nie. Normy są dobrowolne. Obowiązkowe są wymagania zasadnicze dyrektywy dźwigowej, a od 20.01.2027 r. także właściwe wymagania rozporządzenia maszynowego. Norma jest jednym ze sposobów wykazania zgodności; po cytowaniu w Dz.Urz. UE daje domniemanie zgodności, ale producent może zastosować inne rozwiązania i wykazać spełnienie wymagań w odpowiedniej procedurze oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej. [EUR-Lex] [EUR-Lex] ### Co to jest norma zharmonizowana? Norma europejska opracowana przez CEN, CENELEC lub ETSI na wniosek Komisji Europejskiej (mandat) w celu wsparcia unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego, np. dyrektywy dźwigowej. Sama harmonizacja w tym sensie nie wywołuje skutku prawnego; wywołuje go publikacja odniesienia do normy w Dzienniku Urzędowym UE. [EUR-Lex] ### Co oznacza OJEU? OJEU to Official Journal of the European Union, czyli Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE). W kontekście norm chodzi o publikację przez Komisję Europejską odniesień do norm zharmonizowanych, dziś w formie decyzji wykonawczych publikowanych w serii L. Dla dźwigów jest to decyzja (UE) 2021/76 z późniejszymi zmianami. [EUR-Lex] ### Co oznacza presumption of conformity (domniemanie zgodności)? Zasada, zgodnie z którą wyrób zgodny z normą zharmonizowaną cytowaną w Dz.Urz. UE uznaje się za spełniający te wymagania zasadnicze aktu prawnego, które dana norma obejmuje. Dla dźwigów wynika z art. 14 dyrektywy 2014/33/UE. Domniemanie jest wzruszalne i obejmuje tylko zakres pokryty przez normę, co ma znaczenie przy nowych wymaganiach rozporządzenia maszynowego, których EN 81-20:2020 nie pokrywa. [EUR-Lex] [EUR-Lex] [KE] ### Czy UDT zmienia przepisy w 2027 roku? UDT nie stanowi przepisów ani norm. Działa na podstawie ustawy o dozorze technicznym i rozporządzeń ministra. Na dzień 06.10.2026 nie znaleźliśmy zmian tych aktów związanych z rozporządzeniem maszynowym ani z ISO 8100, ani odrębnego komunikatu UDT w tej sprawie. UDT publikował natomiast artykuły edukacyjne o rozporządzeniu maszynowym (biuletyn „Inspektor” 2/2025) i o pracach nad EN ISO 8100 (wydanie specjalne UTB, 2026) oraz poruszał temat na Konferencji Dźwigowej w marcu 2026 r. [UDT] [UDT] [UDT] ### Czy starą windę trzeba zmodernizować po 2027 roku? Nie z powodu zmian 2027. Prawo produktowe UE dotyczy dźwigów wprowadzanych do obrotu. Istniejące urządzenia podlegają przepisom o dozorze technicznym: konserwacji, badaniom okresowym, obowiązkom eksploatującego i ocenie stanu technicznego po resursie. Modernizacja wynika ze stanu technicznego, analizy ryzyka lub decyzji właściciela, a jej zakres uzgadnia się z UDT. [EUR-Lex] [ISAP] [ELI] ### Co z windą odbieraną w 2027 roku? Kryterium wskazane w nocie Komisji Europejskiej to moment, w którym zainstalowany dźwig jest deklarowany jako zgodny (deklaracja zgodności UE instalatora), a nie data projektu czy umowy. Jeżeli deklaracja jest wystawiana 20.01.2027 r. lub później, dźwig musi spełniać także właściwe nowe wymagania rozporządzenia maszynowego; Komisja Europejska stwierdza, że okres przejściowy z art. 52 rozporządzenia nie dotyczy dźwigów. Odbiór UDT następuje po ocenie zgodności na podstawie przepisów dozorowych. [KE] [EUR-Lex] ### Czy nowe przepisy dotyczą software (oprogramowania)? Tak. Rozporządzenie maszynowe zawiera wymagania dotyczące oprogramowania: w zał. III pkt 1.1.9 (ochrona przed korupcją) m.in. identyfikowalność oprogramowania istotnego dla bezpieczeństwa, a w pkt 1.2.1 (bezpieczeństwo i niezawodność układów sterowania) odporność na błędy, w tym błędy oprogramowania. Według ELA EN ISO 8100-1:2026 przewiduje identyfikację takiego oprogramowania, rekord konfiguracji parametrów i wykluczenie zdalnej zmiany oprogramowania obwodów SIL. [EUR-Lex] [KE] [ELA] ### Czy dotyczą cyberbezpieczeństwa? Tak, w dwóch warstwach. Rozporządzenie maszynowe wymaga ochrony przed nieuprawnioną ingerencją prowadzącą do zagrożenia (pkt 1.1.9 i 1.2.1 zał. III). Cyber Resilience Act (rozporządzenie (UE) 2024/2847) wprowadza horyzontalne wymagania cyberbezpieczeństwa dla produktów z elementami cyfrowymi, stosowane w pełni od 11.12.2027 r.; maszyny i dźwigi nie są z niego wyłączone; zastosowanie do konkretnego dźwigu lub komponentu wymaga odrębnej analizy. Norma EN ISO 8100-1:2026 odsyła do ISO 8102-20. [EUR-Lex] [EUR-Lex] [ELA] ### Co to jest SIL? SIL (Safety Integrity Level, poziom nienaruszalności bezpieczeństwa) to stosowana w bezpieczeństwie funkcjonalnym (seria IEC 61508) miara niezawodności funkcji bezpieczeństwa realizowanej przez układ elektryczny, elektroniczny lub programowalny. Według ELA w EN ISO 8100-1/-2:2026 pojęcie „obwodu o określonym SIL” zastępuje PESSRAL i rozszerza podejście także na układy bez komputera. [ELA] ### Co to jest PESSRAL? PESSRAL (Programmable Electronic Systems in Safety Related Applications for Lifts) to stosowane w EN 81-20/50 określenie programowalnych układów elektronicznych realizujących funkcje bezpieczeństwa dźwigu. Według ELA w EN ISO 8100-1/-2:2026 termin ten zastąpiono obwodami o określonym SIL, a wymagania dla ich rozwoju i modyfikacji podniesiono. [ELA] [TÜV SÜD] ### Co to jest ISO 8102-20? ISO 8102-20:2022 to norma „Electrical requirements for lifts, escalators and moving walks — Part 20: Cybersecurity”, opublikowana 9 sierpnia 2022 r. Według opisu zakresu ISO określa wymagania cyberbezpieczeństwa dla nowych dźwigów, schodów i chodników ruchomych w cyklu życia. Według ELA EN ISO 8100-1:2026 odsyła do niej dla urządzeń z łącznością zewnętrzną. Norma jest w rewizji (ISO/DIS 8102-20); według ELA rewizja ma uwzględnić Cyber Resilience Act. [ISO] [ELA] ### Czy rozporządzenie maszynowe obejmuje windy? Dyrektywa dźwigowa pozostaje podstawowym aktem dla objętych nią dźwigów; rozporządzenie nie zawiera ani ich wyłączenia, ani przepisu zmieniającego dyrektywę. Właściwe wymagania załącznika III rozporządzenia stosuje się do dźwigów przez odesłanie z załącznika I pkt 1.1 dyrektywy dźwigowej, które od 20.01.2027 r. czyta się jako odesłanie do rozporządzenia (art. 51 ust. 2 i załącznik XII). Bezpośrednio rozporządzenie obejmuje urządzenia dźwigowe wyłączone z dyrektywy dźwigowej (art. 1 ust. 2), np. urządzenia o prędkości do 0,15 m/s, dźwigi budowlane, schody i chodniki ruchome; kwalifikację konkretnego urządzenia trzeba sprawdzić w obu aktach. [EUR-Lex] [EUR-Lex] [KE] ### Czy EN ISO 8100-1 jest cytowana w Dzienniku Urzędowym UE? Nie, na dzień 06.10.2026. Komisja Europejska opisuje ją na stronie sektorowej „Lifts” jako normę „published (17 June 2026) but not yet cited”. Aktualny tekst skonsolidowany decyzji (UE) 2021/76 (26.11.2025) jej nie zawiera. Sprawdzamy to przy każdej aktualizacji materiału. [KE] [EUR-Lex] ### Co się stanie, jeśli EN ISO 8100-1 nie zostanie cytowana przed 20.01.2027? Komisja Europejska zapowiedziała, że w takim przypadku zmieni decyzję (UE) 2021/76, aby jasno wskazać, że obecna generacja norm (EN 81-20/50:2020) nie pokrywa wszystkich nowych lub zmienionych wymagań zasadniczych rozporządzenia maszynowego. Instalator będzie wtedy wykazywał zgodność z tymi wymaganiami w ramach oceny zgodności z jednostką notyfikowaną, np. z wykorzystaniem odpowiednich klauzul EN ISO 8100-1:2026 jako stanu techniki (takie klauzule wskazuje ELA). [KE] [ELA] ### Czy PKN opublikował PN-EN ISO 8100-1:2026? Na dzień 06.10.2026 nie potwierdziliśmy publikacji PN-EN ISO 8100-1:2026 ani PN-EN ISO 8100-2:2026: w dostępnych nam wykazach opublikowanych Polskich Norm pozycji tych nie było, a dostęp do katalogu PKN był ograniczony. Aktualne pozostają PN-EN 81-20:2020-08 i PN-EN 81-50:2020-08, dostępne w wersji polskiej i angielskiej. Status sprawdzamy przy każdej aktualizacji. [M.P.] [PKN] ### Czy certyfikaty komponentów według EN 81-20/50 stracą ważność? Trzeba rozdzielić trzy rzeczy. Ważność certyfikatu określa jednostka, która go wydała; status konkretnego certyfikatu należy ustalić z nią. Jednostki notyfikowane (m.in. TÜV SÜD) sygnalizują, że ważne certyfikaty oparte na EN 81-20/50 będą musiały zostać dostosowane do nowych wymagań i wydane ponownie. Niezależnie od tego Komisja wskazuje, że certyfikaty potwierdzające zgodność z nowymi wymaganiami rozporządzenia maszynowego mogą być wydawane dopiero od 20.01.2027 r., a od tej daty nowe wymagania stosuje się niezależnie od cytowania nowej normy. [TÜV SÜD] [Liftinstituut] [KE] ### Czy ISO 8100 zmienia wymiary szybu windowego? Publiczne materiały porównawcze ELA opisują zmiany dotyczące m.in. szczelin, przestrzeni roboczych i dostępu do podszybia (przy UCMP zaznaczają „bez zmian wymiarów”), ale nie rozstrzygają pełnego wpływu nowej normy na geometrię szybu i kabiny. [ELA] Konkretne wartości należy sprawdzić w tekście normy, a wpływ na projekt ustalić z dostawcą dźwigu; w PROENSO wspieramy w tym architektów w ramach Strefy Architekta. ### Czy Cyber Resilience Act dotyczy wind? CRA nie wyłącza maszyn ani dźwigów ze swojego zakresu, a jego motyw 53 mówi o jednoczesnej zgodności z CRA i rozporządzeniem maszynowym dla produktów z elementami cyfrowymi. Pełne stosowanie od 11.12.2027 r., obowiązki zgłaszania od 11.09.2026 r. Zakres zastosowania do konkretnego dźwigu lub komponentu wymaga odrębnej analizy; w naszym przeglądzie nie znaleźliśmy wytycznych Komisji odnoszących się wprost do dźwigów i nie formułujemy w tej sprawie kategorycznych tez. [EUR-Lex] ### Skąd czerpać wiarygodne informacje o zmianach? Z pierwszej ręki: EUR-Lex (teksty aktów), strony Komisji Europejskiej „Lifts” i „Harmonised standards: lifts”, nota przejściowa Komisji dla sektora dźwigowego, iso.org i CEN (status norm), PKN (Polskie Normy i wykaz norm zharmonizowanych w Monitorze Polskim), UDT (biuletyn „Inspektor”, strony o dozorze), ELA (materiały porównawcze). Wszystkie linki podajemy w sekcji Źródła i dokumenty. ## Źródła i dokumenty Wszystkie źródła zostały sprawdzone 6 października 2026 r. Podajemy pełną nazwę, instytucję, numer dokumentu, datę i link, aby każde twierdzenie w tym materiale można było zweryfikować samodzielnie. Kolejność: Komisja Europejska i EUR-Lex, ISO i CEN, UDT, polskie akty (ELI/ISAP), PKN, materiały branżowe (TIER 2). Uwaga metodyczna: bazy iso.org i standards.cencenelec.eu ograniczają dostęp automatyczny, dlatego daty publikacji i statusy norm ISO/CEN potwierdziliśmy równolegle w krajowych katalogach normalizacyjnych (EVS, Austrian Standards, DIN Media, BSI) oraz na liście publikacji CEN za czerwiec 2026 r.; przy tych pozycjach link prowadzi do oficjalnego adresu dokumentu, a nie do odczytanego przez nas rekordu. Dostęp do katalogu PKN był w dniu weryfikacji ograniczony. Teksty norm są chronione prawem autorskim; nie reprodukujemy ich treści. ### Komisja Europejska, EUR-Lex, Dziennik Urzędowy UE - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie maszyn oraz w sprawie uchylenia dyrektywy 2006/42/WE i dyrektywy Rady 73/361/EWG EUR-Lex · Dz.Urz. UE L 165 z 29.6.2023, s. 1 · sprostowanie Dz.Urz. UE L 169 z 4.7.2023, s. 35 · eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1230/oj · dostęp 06.10.2026 - Rozporządzenie (UE) 2023/1230 — tekst skonsolidowany z 27.07.2026 EUR-Lex · CELEX 02023R1230-20260727 · eur-lex.europa.eu (CELEX:02023R1230-20260727) · dostęp 06.10.2026 - Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/33/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich dotyczących dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów EUR-Lex · Dz.Urz. UE L 96 z 29.3.2014, s. 251 · eur-lex.europa.eu/eli/dir/2014/33/oj · dostęp 06.10.2026 - Dyrektywa 2014/33/UE — tekst skonsolidowany z 30.05.2026 (po zmianie dyrektywą (UE) 2024/2749) EUR-Lex · CELEX 02014L0033-20260530 · eur-lex.europa.eu (CELEX:02014L0033-20260530) · dostęp 06.10.2026 - Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2749 z dnia 9 października 2024 r. zmieniająca m.in. dyrektywę 2014/33/UE w odniesieniu do procedur nadzwyczajnych (IMERA) EUR-Lex · Dz.Urz. UE L 2024/2749 z 8.11.2024 · eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/2749/oj · dostęp 06.10.2026 - European Commission — Lifts (strona sektorowa; sekcja „Guidance on the transition to the Machinery Regulation”) Komisja Europejska, DG GROW · single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/mechanical-engineering/lifts_en · dostęp 06.10.2026 - Lifts Directive: Transition to the Machinery Regulation — Standards and conformity assessment (nota techniczna, wersja v5, załącznik A datowany luty 2025) Komisja Europejska, DG GROW H.2 · PDF, 10 s. · pobierz ze strony KE · dostęp 06.10.2026 - European Commission — Machinery (strona sektorowa; stosowanie rozporządzenia maszynowego od 20.01.2027) Komisja Europejska, DG GROW · single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/mechanical-engineering/machinery_en · dostęp 06.10.2026 - European Commission — Harmonised standards: Lifts (Directive 2014/33/EU) Komisja Europejska · wykaz wygenerowany 26.11.2025 · single-market-economy.ec.europa.eu/…/harmonised-standards/lifts_en · dostęp 06.10.2026 - Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2021/76 z dnia 26 stycznia 2021 r. w sprawie norm zharmonizowanych dla dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów — tekst skonsolidowany z 26.11.2025 EUR-Lex · Dz.Urz. UE L 27 z 27.1.2021, s. 20 · zmiany: 2021/1220, 2022/1199, 2023/1646, 2025/2383; sprostowanie 5.3.2026 · eur-lex.europa.eu (CELEX:02021D0076-20251126) · dostęp 06.10.2026 - Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/2383 z dnia 25 listopada 2025 r. zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) 2021/76 (dodanie EN 81-76:2025) EUR-Lex · Dz.Urz. UE L 2025/2383 z 26.11.2025 · eur-lex.europa.eu/eli/dec_impl/2025/2383/oj · dostęp 06.10.2026 - Zawiadomienie Komisji — „Niebieski przewodnik” dotyczący wdrażania unijnych przepisów dotyczących produktów 2022 (2022/C 247/01) EUR-Lex · Dz.Urz. UE C 247 z 29.6.2022, s. 1 · eur-lex.europa.eu (CELEX:52022XC0629(04)) · dostęp 06.10.2026 - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2847 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie horyzontalnych wymagań cyberbezpieczeństwa w odniesieniu do produktów z elementami cyfrowymi (akt o cyberodporności, CRA) EUR-Lex · Dz.Urz. UE L 2024/2847 z 20.11.2024 · eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/2847/oj · dostęp 06.10.2026 - Commission Staff Working Document — Evaluation of Directive 2014/33/EU (Lifts Directive), SWD(2026) 22 oraz streszczenie SWD(2026) 23 Komisja Europejska · 2026 · SWD(2026) 22 (CELEX:52026SC0022) · SWD(2026) 23 (CELEX:52026SC0023) · dostęp 06.10.2026 - Wniosek — Dyrektywa zmieniająca m.in. dyrektywę 2014/33/UE w zakresie cyfryzacji i wspólnych specyfikacji, COM(2025) 503 final, 2025/0133(COD) Komisja Europejska · 21.05.2025 · w toku · eur-lex.europa.eu (CELEX:52025PC0503) · dostęp 06.10.2026 ### ISO i CEN - ISO 8100-1:2026 Lifts for the transport of persons and goods — Part 1: Safety rules for the construction and installation of passenger and goods passenger lifts (wyd. 2, wersja poprawiona 2026-05) ISO/TC 178 · opublikowana 27.03.2026 (metadane potwierdzone w katalogach EVS, Austrian Standards, DIN Media) · iso.org — Online Browsing Platform · weryfikacja 06.10.2026 - ISO 8100-2:2026 Lifts for the transport of persons and goods — Part 2: Design rules, calculations, verifications and tests of lift components (wyd. 2) ISO/TC 178 · opublikowana 27.03.2026 (metadane potwierdzone w katalogach EVS, BSI) · iso.org — Online Browsing Platform · weryfikacja 06.10.2026 - ISO 8102-20:2022 Electrical requirements for lifts, escalators and moving walks — Part 20: Cybersecurity (w rewizji: ISO/DIS 8102-20) ISO/TC 178 · opublikowana 09.08.2022 (metadane i status rewizji potwierdzone w katalogach genorma, SCC) · iso.org — Online Browsing Platform · dostęp 06.10.2026 - ISO 8100-20:2018 Lifts for the transport of persons and goods — Part 20: Global essential safety requirements (GESRs) ISO/TC 178 · 2018 (metadane potwierdzone w katalogach SCC, EVS) · iso.org — Online Browsing Platform · dostęp 06.10.2026 - EN ISO 8100-1:2026 — rekord CEN (CEN/TC 10 Lifts, escalators and moving walks; zastępuje EN 81-20:2020; mandaty M/549, M/599) CEN · data dostępności 17.06.2026 (potwierdzona na liście publikacji CEN za czerwiec 2026 i w katalogach krajowych; strona KE „Lifts”: „published 17 June 2026”) · standards.cencenelec.eu (projekt 76339) · weryfikacja 06.10.2026 - EN ISO 8100-2:2026 (CEN/TC 10; zastępuje EN 81-50:2020) CEN · data dostępności 17.06.2026 (potwierdzona na liście publikacji CEN za czerwiec 2026 i w katalogach krajowych) · standards.cencenelec.eu — wyszukiwarka norm (wpisz „EN ISO 8100-2”) · weryfikacja 06.10.2026 ### UDT — Urząd Dozoru Technicznego - UDT — Dyrektywy i rozporządzenia UE (w tym dyrektywa 2014/33/UE i rozporządzenie (UE) 2023/1230) Urząd Dozoru Technicznego · udt.gov.pl/baza-wiedzy/przepisy/dyrektywy-ue · dostęp 06.10.2026 - „Wymagania nowego rozporządzenia maszynowego dla urządzeń dźwigowych” — P. Rajewski, Biuletyn UDT „Inspektor” nr 2/2025, s. 47–49 Urząd Dozoru Technicznego, Departament Techniki · czerwiec–lipiec 2025 · PDF na udt.gov.pl · dostęp 06.10.2026 - Biuletyn UDT „Inspektor” nr 3–4/2025, wydanie specjalne „Urządzenia Transportu Bliskiego” (m.in. prace CEN/TC 10/WG 1 nad prEN ISO 8100-1 i prEN ISO 8100-2) Urząd Dozoru Technicznego · wydanie kwiecień 2026 · PDF na udt.gov.pl · dostęp 06.10.2026 - Konferencja Dźwigowa UDT, Zakopane, 18–20 marca 2026 r. — podsumowanie i program UDT Oddział w Krakowie · 2026 · podsumowanie na udt.gov.pl · dostęp 06.10.2026 - UDT — Naprawy i modernizacje urządzeń technicznych (uzgadnianie z UDT, zakłady uprawnione) Urząd Dozoru Technicznego · udt.gov.pl/uslugi-udt/dozor-techniczny/naprawy-i-modernizacje · dostęp 06.10.2026 - UDT-CERT — Ocena zgodności i oznakowanie CE (jednostka notyfikowana nr 1433, m.in. dyrektywa 2014/33/UE) Urząd Dozoru Technicznego · udt.gov.pl/uslugi-udt/certyfikacja-ce/ocena-zgodnosci-i-ce · dostęp 06.10.2026 ### Polskie akty prawne (ELI / ISAP / Monitor Polski) - Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1194; art. 4 pkt 5–7: modernizacja, naprawa, konserwacja; po tekście jednolitym zmieniona ustawą Dz.U. 2026 poz. 252 — treści tej zmiany nie weryfikowaliśmy pod kątem omawianych zagadnień) Sejm RP, ELI/ISAP · Dz.U. 2000 nr 122 poz. 1321 · eli.gov.pl/eli/DU/2024/1194/ogl · dostęp 06.10.2026 - Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego ELI/ISAP · Dz.U. 2018 poz. 2176 · eli.gov.pl/eli/DU/2018/2176/ogl · dostęp 06.10.2026 - Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 3 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów (wdrożenie dyrektywy 2014/33/UE) ELI/ISAP · Dz.U. 2016 poz. 811 · eli.gov.pl/eli/DU/2016/811/ogl · dostęp 06.10.2026 - Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 568) ELI/ISAP · Dz.U. 2016 poz. 542 · eli.gov.pl/eli/DU/2025/568/ogl · dostęp 06.10.2026 - Obwieszczenie Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z dnia 15 lipca 2026 r. w sprawie wykazu norm zharmonizowanych (stan na 30.06.2026; sekcja „Dyrektywa 2014/33/UE — dźwigi i elementy bezpieczeństwa do dźwigów”) PKN / Monitor Polski · M.P. 2026 poz. 916 · eli.gov.pl/eli/MP/2026/916/ogl · dostęp 06.10.2026 - PKN — Dyrektywy, rozporządzenia i normy: wykazy norm zharmonizowanych Polski Komitet Normalizacyjny · pkn.pl/polskie-normy/dyrektywy-rozporzadzenia-i-normy · dostęp 06.10.2026 - Ministerstwo Rozwoju i Technologii — Dyrektywa maszynowa (informacja o rozporządzeniu (UE) 2023/1230 stosowanym od 20.01.2027) gov.pl · zmodyfikowano 22.01.2026 · gov.pl/web/rozwoj-technologia/dyrektywa-maszynowa · dostęp 06.10.2026 ### Materiały branżowe i jednostek notyfikowanych (TIER 2) - Introduction of (EN) ISO 8100-1/2:2026 — Main differences in comparison with EN 81-20/50:2020 (wersja pełna v5 i skrócona v9; wcześniej FINAL V1 z 04.12.2025) ELA — European Lift Association / EEA, z udziałem CEN/TC 10/WG 1 · marzec 2026 · PDF — wersja pełna · biblioteka ELA · dostęp 06.10.2026 - Correlation tables between EN 81-20:2020 and (EN) ISO 8100-1:2026 and between EN 81-50:2020 and (EN) ISO 8100-2:2026 ELA — European Lift Association · marzec 2026 · PDF · dostęp 06.10.2026 - Information Note — Machinery Regulation (EU) 2023/1230 impact on EN 81-20:2020 — Approach, gap assessment and mapping of relevant references ELA — European Lift Association / EEA, treść techniczna CEN/TC 10/WG 1 · 05.06.2026 · PDF · dostęp 06.10.2026 - TÜV SÜD supports transition to ISO 8100-1 and 8100-2 (komunikat prasowy) TÜV SÜD, Monachium · 04.11.2025 · tuvsud.com · dostęp 06.10.2026 - The Latest News on the (EN-)ISO 8100 Development Liftinstituut (jednostka notyfikowana) · 26.03.2026 · liftinstituut.com · dostęp 06.10.2026 - Konferencja LiftExpo Poland 2026: „Wpływ nowych norm EN ISO 8100-1/2 na branżę dźwigową” (20.10.2026, Warszawa) Polskie Stowarzyszenie Producentów Dźwigów (PSPD) · 2026 · stowdzwig.pl · dostęp 06.10.2026 ## Historia aktualizacji Ten materiał jest prowadzony jako dokument stale aktualizowany pod niezmiennym adresem. Każda zmiana merytoryczna jest odnotowywana poniżej; wcześniejsze wpisy nie są usuwane. Zmiany czysto techniczne (np. przebudowa strony, wymiana grafiki) nie zmieniają daty „Ostatnia aktualizacja” ani pola dateModified. 06.10.2026 Co się zmieniło: pierwsza publikacja analizy. Dlaczego: zweryfikowano aktualny status rozporządzenia (UE) 2023/1230, dyrektywy 2014/33/UE, EN 81-20:2020 i EN 81-50:2020 oraz EN ISO 8100-1:2026 i EN ISO 8100-2:2026, w tym status cytowania w Dz.Urz. UE (brak) i stanowisko Komisji Europejskiej w nocie przejściowej dla sektora dźwigowego. Źródła: EUR-Lex (teksty skonsolidowane z 27.07.2026, 30.05.2026 i 26.11.2025), strony Komisji Europejskiej „Lifts” i „Harmonised standards: lifts”, ISO, CEN, PKN, UDT, ISAP/ELI, ELA. Pełna lista w sekcji Źródła i dokumenty. ## Planujesz dźwig z odbiorem w 2027 r. albo modernizację sterowania? Pomagamy inwestorom, architektom i zarządcom przełożyć zmiany w przepisach i normach na konkretne zapisy w dokumentacji przetargowej, specyfikacji dźwigu i umowie serwisowej. Zapytanie trafia do inżyniera, nie do działu sprzedaży. Skontaktuj się z PROENSO Materiał techniczno-informacyjny. Niniejsza analiza ma charakter edukacyjny i informacyjny. Nie stanowi porady prawnej, decyzji technicznej ani interpretacji urzędowej. Opisuje stan prawny i normalizacyjny na dzień wskazany w nagłówku; odwołujemy się wyłącznie do publicznie dostępnych aktów prawnych, stron i dokumentów Komisji Europejskiej, organizacji normalizacyjnych, UDT i stowarzyszeń branżowych. Nie reprodukujemy treści norm chronionych prawem autorskim; opisy różnic między normami mają charakter poglądowy. Ostateczne wymagania dla konkretnego dźwigu należy potwierdzić z instalatorem dźwigu, właściwą jednostką notyfikowaną, właściwą terenowo jednostką UDT lub doradcą prawnym. Opracowanie techniczne: zespół inżynierski PROENSO. Aktualizacja: 06.10.2026.