Inwestor stojący przed wyborem urządzenia pionowego transportu często słyszy pięć różnych nazw: dźwig modułowy, platformowy, home lift, pełny dźwig osobowy, platforma dostępnościowa. Każda z tych kategorii ma inne podstawy prawne, inny zakres zastosowań i inne ograniczenia. Ten przewodnik tłumaczy różnice i pokazuje, kiedy która opcja ma sens.
Bo nazwy w marketingu producentów się mieszają. „Dźwig modułowy", „home lift", „compact lift", „smart lift" to często ta sama klasa urządzeń sprzedawana pod różnymi nazwami. Z formalnego (prawnego) punktu widzenia istnieje tylko kilka kategorii — i to one decydują o procedurach, kosztach i dokumentacji.
Trzy podstawowe kryteria, które porządkują wybór:
Dyrektywa: 2014/33/UE · Norma: PN-EN 81-20/50
Prędkość: 1,0–2,5+ m/s · Ładowność: 400–1600 kg
Klasyczne dźwigi do budynków publicznych i wielorodzinnych. Wymagają szybu, maszynowni lub MRL, pełnej dokumentacji UDT. Producenci: HAS, Doppler, KONE, Otis, Schindler, TK.
Dyrektywa: najczęściej 2006/42/WE · Cecha: samonośny szyb
Prędkość: 0,15–0,4 m/s · Ładowność: do 400 kg
Prefabrykowany szyb samonośny, brak osobnej maszynowni, mała ingerencja budowlana. Producent flagowy: CIBES (A4000, A5000, home lifty).
Dyrektywa: 2006/42/WE · Użytek: prywatny
Prędkość: do 0,4 m/s · Kondygnacje: 2–6
Komfortowy dźwig dla domu prywatnego / rezydencji. Producenci: CIBES (Home), VIMEC.
Dyrektywa: 2006/42/WE · Norma: PN-EN 81-41 / 81-40
Prędkość: ≤0,15 m/s · Wysokość: do ~3–6 m
Platformy pionowe i schodowe dla dostępności. Dofinansowanie BGK / Dostępność Plus / PFRON. Producenci: BARDUVA, VIMEC.
Dyrektywa: 2006/42/WE · Norma: PN-EN 81-40 (krzesełka)
Minimalna ingerencja budowlana — krzesełko montowane na poręczy schodów (jedna osoba); schodołaz mobilny — bez instalacji stałej. Pasują, gdy nie ma miejsca/budżetu na platformę. Producent: VIMEC. Patrz: drzewo decyzyjne 5 typów urządzeń dostępnościowych.
| Kategoria | Dyrektywa | Prędkość | Ładowność | Szyb | Maszynownia | Główny obszar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Pełny dźwig osobowy | 2014/33/UE | 1,0–2,5+ m/s | 400–1600 kg | klasyczny (murowany / stalowy) | tak (lub MRL) | publiczne, wielorodzinne |
| Dźwig modułowy (CIBES) | 2006/42/WE | 0,15–0,4 m/s | do 400 kg | samonośny prefabrykat | nie (w obrysie) | budynki istniejące |
| Home lift | 2006/42/WE | do 0,4 m/s | do 400 kg | modułowy / wpisany | nie | domy prywatne |
| Platforma pionowa | 2006/42/WE (PN-EN 81-41) | ≤0,15 m/s | 250–500 kg | stalowy lekki / brak | nie | dostępność, obiekty publiczne |
| Platforma schodowa | 2006/42/WE (PN-EN 81-40) | ≤0,15 m/s | ~250 kg | brak (na schodach) | nie | istniejące schody |
| Krzesełko / schodołaz | 2006/42/WE | bardzo niska | 1 osoba (~125 kg) | brak | nie | indywidualny użytkownik |
Uwaga: wartości graniczne są typowe — konkretny model może mieć inne parametry. Zawsze weryfikujemy dla danego projektu w oparciu o aktualną dokumentację producenta i warunki obiektu.
Krok 1. Czy obiekt jest publiczny / wielorodzinny z dużym ruchem?
→ TAK → pełny dźwig osobowy (HAS, Doppler). Koniec wyboru.
→ NIE → idź do kroku 2.
Krok 2. Czy to dom prywatny (jednorodzinny / rezydencja)?
→ TAK → home lift (CIBES Home, VIMEC) — komfort, estetyka. Idź do kroku 5 dla detali.
→ NIE → idź do kroku 3.
Krok 3. Czy głównym kryterium jest dostępność dla osób z niepełnosprawnościami?
→ TAK → platforma dostępnościowa (BARDUVA, VIMEC). Sprawdź dofinansowanie BGK / Dostępność Plus / PFRON. Patrz: drzewo decyzyjne 5 typów urządzeń dostępnościowych.
→ NIE → idź do kroku 4.
Krok 4. Czy budynek jest istniejący z ograniczeniami konstrukcyjnymi (brak miejsca na klasyczny szyb / maszynownię)?
→ TAK → dźwig modułowy (CIBES A4000 / A5000 / kabinowy).
→ NIE → wróć do kroku 1 (prawdopodobnie pełny dźwig).
Krok 5. Czy potrzebny jest dźwig tylko dla jednego użytkownika (np. seniora) i mamy schody, ale brak miejsca na platformę?
→ TAK → krzesełko schodowe lub schodołaz mobilny (VIMEC). Minimalna ingerencja.
→ NIE → ostateczna decyzja po analizie technicznej PROENSO.
Wybór kategorii urządzenia automatycznie określa dyrektywę, procedurę CE i zakres dozoru UDT. Trzy najważniejsze akty prawne:
Praktyczna konsekwencja: jeśli wybierzemy „dźwig modułowy" CIBES, otrzymamy urządzenie wg dyrektywy maszynowej z prostszą procedurą CE — ale również z ograniczoną prędkością i ładownością. Jeśli wybierzemy „pełny dźwig" HAS, otrzymamy klasyczny dźwig wg dyrektywy dźwigowej z pełną wydajnością, ale i z większą dokumentacją, kosztem i ingerencją budowlaną.
Konkretne kwoty zależą od projektu, ale rząd wielkości pomaga w decyzji wstępnej:
Szczegóły wyceny: Ile kosztuje winda — jak powstaje wycena · Dofinansowanie platform dostępnościowych.
Rozwiązanie z prefabrykowanym, samonośnym szybem dostarczanym jako gotowe elementy. Bez klasycznego szybu murowanego ani osobnej maszynowni — napęd mieści się w obrysie windy. Główny producent: CIBES (Szwecja). Zastosowanie: budynki istniejące, domy prywatne, mała ingerencja budowlana.
Platformowy — dyrektywa 2006/42/WE, prędkość ≤0,15 m/s, ograniczona liczba cykli. Pełny dźwig — dyrektywa 2014/33/UE, prędkość 1,0–2,5+ m/s, pełna ładowność. Inny tryb oceny zgodności CE, inna dokumentacja, inny zakres dozoru UDT.
Gdy obiekt to dom prywatny / rezydencja 2–5 kondygnacji, urządzenie jest dla rodziny, liczy się komfort kabiny i estetyka. Home lift podlega zwykle dyrektywie maszynowej. Producenci: CIBES (Home), VIMEC. Nie nadaje się do użytku publicznego.
Gdy obiekt publiczny lub wielorodzinny z dużym ruchem (5+ pięter, 30+ mieszkań, centrum handlowe, biurowiec, urząd), wymagana pełna ładowność i prędkość ≥1 m/s, formalnie konieczny dźwig wg 2014/33/UE. Producenci: HAS, Doppler, KONE, Otis, Schindler, TK.
Nie zawsze — to świadomy kompromis. Mniejsza prędkość, mniejsza ładowność, ograniczona liczba cykli. W obiektach o dużym ruchu pełny dźwig pozostaje właściwym wyborem. Dźwig modułowy sprawdza się tam, gdzie pełna instalacja jest niemożliwa konstrukcyjnie.
Dyrektywa 2014/33/UE — pełne dźwigi osobowe (prędkość >0,15 m/s), modułowa ocena zgodności CE z notyfikowaną jednostką. Dyrektywa 2006/42/WE (maszynowa) — platformy, home lifty, krzesełka, schodołazy. Najczęściej samodeklaracja producenta wg norm zharmonizowanych. Pełne moduły CE →
Tak — programy „Dostępność Plus" (PFRON), BGK (Fundusz Dostępności), regionalne projekty samorządów. Platformy są jedną z głównych kategorii kwalifikowanych. Szczegóły: Dofinansowanie platform →
Minimum: typ budynku (dom / kamienica / blok / biurowiec / urząd), liczba kondygnacji, wysokość podnoszenia (m), opis użytkownika (prywatny / publiczny, samodzielny / na wózku), opis bariery (brak dźwigu / wymiana / dostępność), zdjęcia klatki schodowej i planowanego miejsca. Dodatkowo: budżet i harmonogram.
Wyślij opis obiektu i potrzeby, a PROENSO porówna 2–3 warianty (modułowy / home lift / platforma / pełny dźwig) z konkretnych segmentów i partnerów. Decyzja należy do Ciebie — od nas dostajesz analizę inżyniera, nie ofertę sprzedażową.
Skontaktuj się z PROENSO